Uniden­ti­fied Flying Flemish (1)

De eerste parade van fraaie vlaamse woorden. Er volgt uiteraard meer.

knookske – botje

bot – regen­laars

ket – jongere

snit en naad – opleiding tot naaister

haartooi – opleiding tot kapster

groentjes – groente

voor­mid­dag – ochtend

ver­schiet­ach­tig fel – schrik­ba­rend erg

geëten – gegeten

zjat – mok

31 reacties

  1. tomasz

    toch even oppassen: voor­mid­dag kan je niet zomaar vertalen met ochtend. de voor­mid­dag is enkel dat deel van de ochtend dat relatief dicht bij de middag ligt. Vanaf ongeveer 10u (om er een getal op te plakken). Als je ‘s ochtends je wekker een dreun geeft, mag je lief dus niet zeggen: “de voor­mid­dagstond heeft goud in de mond!”. Want dat klopt dus gewoon niet. Dan is het no ochtend.
    Laten we afspreken dat het voor­mid­dag is van wanneer je aan je mid­dag­maal begint te denken. Zullen we dat afspreken?

  2. Maarrem, hier in huis is het als we wakker worden al voor­mid­dag. En dat is doorgaans ver voor tienen. Ik kan het ook niet helpen, ik heb het niet bedacht.
    Toen ik überhaupt nog niet wist wat het woord betekende, zei Yuri eens: ‘Ik kom in de voor­mid­dag even thuis.’ Ik ver­wacht­te hem rond een uur of één (vóór in de middag…), maar hij stond om half tien al voor mijn neus.

  3. Het grote probleem is dat ik niet zo goed weet wat jullie wel en niet kennen. Ik gebruikte laatst ‘op de bonnefooi’, dat kende Yuri niet. Maar één uit­druk­king is misschien iets te weinig voor een serieuze woor­den­lijst. Ik ken wel veel Amster­dams, maar de vraag is of dat nog wel Neder­lands is. Vaak is dat Jiddisch.

  4. Voor gaas gaan ken ik zelf niet eens. ;)

    Okee, ik zal ook aan mijn Amster­dam­se (veelal Jiddishe) lijstje beginnen.

    gebbetje – grapje
    agge­neb­bisj – hmz, slecht of afgeragd of zo
    ben je nou helemaal bela­ta­feld – ben je belazerd of ben je betoeterd
    sjoege – notie of verstand
    patjepeër – poenerig type

  5. het zal u verder ook opvallen dat het Vlaams de stamvorm van het Frans is. De fransen hebben echt zowat alles gepikt van het Vlaams, let maar ‘ns op: trottoir, ambeteren, jeanette, sup­po­si­toir, emmerdeur, veston, enzovoort enzovoort – dieven!

    en verder is uw probleem mij natuur­lijk niet onbekend, zij het in spie­gel­beeld. heeeeel veeeeel afspraken gemist in mijn eerste jaar Nederland omdat ik in de voor­mid­dag had afge­spro­ken – schijn­baar denken neder­lan­ders dan dat je aan het begin van de namiddag wil afspreken ipv zo ts 10 en 12h zoals tomasz adequaat omschrijft. gedoe!

  6. @ Ivo: Wat is een emmerdeur? Iets met een emmer?
    En inderdaad: geboefte, die Fransen.

    En ja, bij ons is de namiddag echt pas vanaf een uur of half vier. Op zijn vroegst! De voor­mid­dag is dus daarvoor. Overigens leggen jullie de klemtoon in die woorden ook anders.
    Wij zeggen de nAmiddag. Jullie zeggen vaak namIddag.

    @ Chris­ti­aan: Ik beoog geenszins volledig te zijn, vandaar die (1).

  7. Dat Yuri om half tien als voor­mid­dag inter­pre­teert ligt meer aan zijn enthou­si­as­me om jou te zien dan aan een correcte inter­pre­ta­tie van het Vlaamsch, denk ik zo. En dat jullie voor­mid­dag als ‘voor in de middag’ begrijpen vind ik eigenlijk best wel schattig.

  8. En nog ietske: ik zeg bv ook nAmiddag, dus gelijk aan ‘jullie’. Volgens mij valt hier nog een hele studie van het verschil tussen Lim­bur­gers, Bra­ban­ders en Ant­wer­pe­na­ren uit te trekken. Om over de West‐Vlamingen nog maar te zwijgen ;-)

  9. Annelieslies

    Nu jullie het toch over plaat­se­lij­ke dialecten hebben:
    mijn moeder noemde mij altijd “een krwellig ding”… (Een ondeugend, beetje gek meisje).
    En van mijn schoon­va­der to be hoorde ik ooit de Antwerpse uit­druk­king: ‘Ge zijt er een met een grond­s­moks­ke’… (Hij bedoelde eigenlijk gewoon dat ik niet zo groot ben…)
    Ach ja… :-)

  10. @ Bart: Nou daar zeg je wat: Yuri moest van­och­tend heel hard lachen om de uit­druk­king part noch deel hebben ergens aan. Da’s nogal dubbelop, schaterde hij. Ik bleef stoïcijns en legde heel geduldig uit dat dat een uit­druk­king was.

    Over jouw uit­druk­kin­gen.
    Yuri zegt dat hij de uit­druk­king ‘iets’ op je duimpje kennen wel kent, maar niet ‘iemand’. Van haver tot gort kent‐ie ook, maar dat is volgens hem een typisch Neder­land­se uit­druk­king. Door en door kennen ze wel.

    Overigens ‘zij’ kennen veel meer van ons taal­ge­bruik omdat ‘zij’ vaker naar onze tv kijken dan andersom, heb ik de indruk.

    @ Anne­lies­lies: Wat een leuke moeder heb jij! ;)
    En wat een geweldige uit­druk­king, dat grond­s­moks­ke. Ik had wel het hoofd van de afdeling Tolk nodig om te begrijpen dat hier een gronds­maak­je betreft. Maar toen ik dat eenmaal wist, was ik verkocht. Fijne uit­druk­king.

    @ Buitel: Dus volgens jou is het om half tien nog geen voor­mid­dag?
    En ik stel voor dat we de reac­tie­scher­men van deze lijstjes als studie beschou­wen. ;)

  11. Anima

    Hier is ochtend ‘morgent’ en middag ‘noen’, zo worden van­och­tend ‘van­de­m­or­gent’ en vanmiddag ‘vandenoen’. Hmz.

    In de Antwerpse kempen kent men het woord ‘begaffeld’. Zo kun je er begaffeld uitzien nadat je door een meute boze ex‐kiezers met taart/tomaten/etc bekogeld werd, maar je kunt je ook gewoon zélf begaf­fe­len door te diep in het glas te kijken. Boeiende materie.

  12. En een beetje (Vlaams) Limburgs dan nog:

    boks = broek
    kuj = koeien
    him = hemd
    erm = arm
    ket = vork (dus ook: !!)
    zuk = kousen

    En uite­raaard dient daarbijjj gezegggggd te worden dat ge de wooorden wat lang­zaaamer moet uit­spreeeeek­en he! ;-)

  13. En de ochtend, voor­mid­dag, middag en namiddag en avond problemen hebben wij hier ook mee­ge­maakt. Mijn man is neder­lan­der en het duurde even voor hij doorhad, dat bij ons (in het gentse‐oostvlaanderen voor de Niet belgen) ‘s morgens zo tussen 6 en 9 u is, de voor­mid­dag vanaf 9 uur begint, we van noen spreken als de klok richting halftwaaf gaat en de ach­ter­noen rond twee uur begint. Rond zessen praten wij al over de avonduren. Vanaf een uur of 10 begint voor ons de nacht. Dus als je in België een afspraak maakt met een Neder­lan­der, zeg je best het uur erbij. Om problemen te vermijden.

  14. Dirk

    Ferket is een vast woord‐ en tafel­ge­bruik in Vlaandern (al willen Neder­lan­ders dat soms betwij­fe­len) en komt dus ook van four­chet­te maar voor zover ik er enig zicht op heb meer verket. F en V worden nog wel eens anders gebruikt in Vlaams (dus zonder CH!) en Neder­lands. Overigens is het een mooi onderwerp om zegs­wij­zen te ontleden: Vlaamse gezegden leunen vaak aan bij de Franse uit­druk­king. Een wat slordig geschrift zijn officieel hanepoten maar in Vlaan­de­ren kan je ook een kat­te­ge­schrift hebben.
    Kennen ze in Nederland trouwens de periode “in de uitkom” [vaak met een verbindings‐n: in den uitkom]

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.