De Eenzame Planeet van Onmin: Beziens­waar­dig­he­den

Voor VPRO’s Café De Liefde schrijft Zezunja een reisgids in tien delen over het eeu­wen­ou­de ves­ting­stad­je Onmin en schetst het mistige dal waar de liefde op de helling staat. Ze duidt de cultuur, de taal en de mensen in het universum van ruzie, rotzakken en jij-bakken.


‘Ik ben dit zo zát hè!’
‘Ssst, niet hier!’
‘Het is verdomme áltijd hetzelfde!’
‘Stil nou! Ze kunnen ons horen!’
‘Laat ze het maar horen, je hebt het er zelf naar gemaakt.’
‘Als je nu niet stiller praat, ga ik weg, naar huis. Dan bekijk je het maar.’
‘Doe maar.’
‘Ik schaam me dood!’

Smeuïge bui­ten­ru­zies zijn ware publieks­trek­kers. Begrijp me niet verkeerd, het moet natuur­lijk niet té erg worden, straat­ge­weld is beyond grappig, maar een fijne tragedie met een vleugje sarcasme is de ultieme attractie voor het hele gezin. En dan na afloop samen de toedracht verzinnen (én de thuis­si­tu­a­tie én de karakters van de hoofd­rol­spe­lers, hun motieven, de uiterste houd­baar­heids­da­tum van de relatie, und so weiter). Beziens­waar­dig­he­den in Onmin: een onver­ge­te­lijk dagje uit voor ramp­toe­ris­ten.

Het aardige van de rela­tie­ru­zie als schouw­spel, is dat er voor de hoofd­rol­spe­lers geen ontkomen aan is. Op het eerste gezicht lijkt er een ont­snap­pings­mo­ge­lijk­heid, want je hebt namelijk twéé opties: óf je bent degene die in geval van ruzie schaam­te­loos door het restaurant-met-pianomuziek brult, óf je bent degene die met gebogen hoofd op peda­go­gi­sche fluis­ter­toon de ander tot bedaren brengt. Als je beiden de tweede moge­lijk­heid kiest, is er niets aan de hand, zo met twee vol­was­se­nen onder elkaar.

Maar dat is ver­ra­der­lijk, want zelfs als je voor de fluis­ter­ver­sie kiest, zal je mimiek verraden dat er een schouw­spel gaande is. Probeer zonder toneel­school je onge­noe­gen te verbijten en je hebt gega­ran­deerd het gesprek een tafel verderop op gang geholpen. ‘Niet meteen kijken hoor, maar die twee achter je hebben ruzie. Ze hebben al een half uur niets tegen elkaar gezegd en ze kijken elk cha­grij­nig een andere kant op.’

En zo is de bui­ten­ru­zie gedoemd in de houdgreep van het publiek te belanden. Het obstakel kan niet uit de weg worden geruimd, omdat het publiek toekijkt. Maar het publiek blijft toekijken, zolang de kwestie niet uit de weg is geruimd. Dus of je nou brult of sust, het resultaat is hetzelfde: je bent het slacht­of­fer van aapjes kijken.

We vergapen ons aan leed­ver­maak met alleen maar slechte karakters. Het publiek, dat stilstaat, stilvalt, meesmult een meesmuilt laat zich van zijn ranzigste SBS-kant zien. Ramp­toe­ris­me per strek­ken­de meter, daar zijn we als de kippen bij. De hoofdrol voor De Bruller (heusch niet altijd dra­ma­queen) die een klein beheer­sings­pro­bleem­pje op te lossen heeft (zo gilde ik ooit ‘vuile klootzak’ uit een hotelraam, terwijl de vuile klootzak in kwestie zich op een vol terras begaf). En als tegen­spe­ler hebben we dan nog De Susser, die zo tussen Bruller en Publiek heel nobel lijkt, maar natuur­lijk net zo vaak de aan­stich­ter, de tarter, de oorzaak van het spektakel was.

Kortom: wie van ranzige reality-tv houdt, komt naar Beziens­waar­dig­he­den in Onmin, waar mensen Met Een Klein Beheer­sings­pro­bleem­pje een voorzet geven en mensen met een Tergend Karakter het schouw­spel nog wat uitrekken. Acts van Brullers en Sussers zijn heel geschikt voor Smullers van het betere Rela­tie­dra­ma. Kaartjes op de eerste rij zijn meestal binnen een mum van tijd uit­ver­kocht, dus wees er snel bij!

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.