De Eenzame Planeet van Onmin: Wis­sel­koers

Voor VPRO’s Café De Liefde schrijft Zezunja een reisgids in tien delen over het eeu­wen­ou­de ves­ting­stad­je Onmin en schetst het mistige dal waar de liefde op de helling staat. Ze duidt de cultuur, de taal en de mensen in het universum van ruzie, rotzakken en jij-bakken.


‘Maar jij deed dit…’
‘Ja, maar dat was omdat jij dat deed!’
‘Maar dan hoef je toch niet zó te reageren!’
‘Maar mijn reactie volgde op jouw reactie.’
‘O ja, nu heb ík het gedaan?’
‘Ja!’
‘Terwijl jij begon met cha­grij­nig zijn.’
‘Maar dat was omdat jij…
Jaha, nu weet ik het wel. Ík heb het allemaal gedaan.’
‘Maar jij zei hetzelfde tegen mij!’
‘Dat was omdat jij dat óók deed.’

De wis­sel­koers in Onmin kent iedereen uit zijn kin­der­ja­ren: de jij-bak. Voor meer infor­ma­tie over de jij-bak kunt u terecht bij Ceasar. In de tus­sen­tijd ga ik even verder met de stelling dat de jij-bak voortkomt uit de jaren dat het nog zin had om gauw een andere ver­ant­woor­de­lij­ke aan te wijzen, omdat de toorn van ouders en opvoeders met een ferm ‘Maar hij begon…’ in gunstige zin kon worden bij­ge­stuurd. De tijd dat je nog niet wist dat schuld er niet toe doet en dat vin­ger­wij­zen geen effi­ci­ën­te pro­bleem­op­los­ser is

Vergeef me, maar jij-bakken is leuk voor kinderen, wij vol­was­se­nen zouden beter moeten weten. Schuld afschui­ven leidt niet tot een leuker leven, oplos­sin­gen komen niet sneller aanwaaien als je je wijs­vin­ger traint en boe­te­doe­ning is een effec­tie­ve­re zelf­rei­ni­ger dan pak ‘m beet de nieuwe Oil Of Olaz Regenesis-crème.

En toch ontglipt het me af en toe. ‘Ja, maar jij…’ en hop, dan sta ik toch weer als een klein kind te jij-bakken, zonder dat het me aan­toon­baar verder helpt, zonder dat de ander daardoor uit zichzelf schuld­be­wust gaat zitten doen en zonder dat er iemand is die mijn volwassen partner dan dus maar een draai om de oren verkoopt (O, dus JIJ was het? Pets!) En dan voel ik me best stupide.

Stupide omdat ik de theorie ken, maar nog steeds niet in staat ben om de theorie om te zetten naar die ver­ma­le­dij­de praktijk. Stupide omdat ik juist voor mijn partner graag de flinkste, de slimste, de mooiste en de grootste wil zijn. Stupide omdat ik op zo’n moment juist de domste, de kleinste en de mie­ze­rig­ste ben. En stupide omdat er zelden iemand zal zeggen: ‘O, was ík het. Zeg dat dan meteen! Dan zijn we eruit. Sorry.’

Het nadeel van een goede jeugd is dat je onbewust denkt dat je op dezelfde voet verder kunt gaan. Maar afpakken en jij-bakken dien je af te leren. Net als jokken en regen­wor­men door­mid­den snijden. Terwijl, en daar gaat deze serie over, van jokken tot jij-bakken: je wel­edel­ge­lief­de krijgt al die peu­ter­pret op zijn bordje. En hoewel we het niveau van een drie­ja­ri­ge lang niet altijd halen, we weten wel: dat is niet eerlijk.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.