België – Nederland: Vous­voy­e­ren

Goed, het is dus een wedstrijd. Wie wint?

Vlamingen zijn de kam­pi­oe­nen van de per­soon­lij­ke voor­naam­woor­den, daarover in deze reeks vast later meer. Nu vous­voy­e­ren. Als je de zinnen ‘kunt ge uw tetten eens laten zien?’ en ‘kun je je tieten eens laten zien?’ na elkaar hoort, dan weet je: een punt voor België. Vous­voy­e­ren is tof.
Als iemand mij mevrouw en u noemt, heb ik doorgaans de neiging om te zeggen ‘zeg maar je hoor’, zo heb ik dat mijn hele leven namelijk gedaan. Maar in België krijg ik na dat verzoek glazige blikken. Er zijn veel Belgen die daar geen enkele gerust­stel­ling in vinden, in je zeggen. Die doen dat alleen op papier en in heel officiële situaties, in het echte leven zeggen ze ge en u. Als die je zeggen klinkt dat ook meteen heel raar. Niet zelden heeft mijn sussend bedoelde ‘zeg maar je’ uiterst onge­mak­ke­lij­ke situaties tot gevolg, waarin de je-zegger heel veel nadruk­ke­lij­ke jou’s in het rond strooit. Dat je zeggen zo inge­wik­keld is, maakt u zeggen wel iets minder stoer; een minpuntje voor Vlaan­de­ren. Dan staat het weer gelijk.
Maar dan dat gebruik van u. Ik leer studenten Jour­na­lis­tiek beleefd te zijn, niet te doen alsof iedereen maar hun vriendje is. Vroeger zei ik dan: zeg maar u totdat iemand zegt dat je je mag zeggen. Maar als je (u?) goed hebt opgelet in de tweede alinea: die kans is klein. Of Vlamingen tegen elkaar ‘zeg maar ge’ zeggen weet ik niet, want ik ben geen Vlaming. Maar wat het nog inge­wik­kel­der maakt: veel studenten vinden dat ze met je al heel beleefd zijn geweest, want ze hebben geen ge gezegd. Nog een minpuntje voor de Vlamingen. Nederland wint.

dis­clai­mer­tje

18 reacties

  1. Nils A

    Ik ben ook erg van de U. Eigenlijk vind ik dat de Belgen winnen. Zoals zij ook immer het Groot dictee winnen. Een driewerf hoera voor Ge en U.

    ;-)

  2. Het is, volgens mij, een mis­vat­ting dat de Vlaamse ‘u’ een beleefd­heids­vorm is. Als we beleefd willen zijn, zeggen we ‘wilt U als­tu­blieft uw tetten eens laten zien’. Twéé keer ‘u’ dus. Wij gebruiken gewoon ‘ge’ en bij ge hoort ‘u’.
    Als je zegt: ‘wilt ge je tetten laten zien’ dan is dat gewoon zo radicaal en tenen­krul­lend fout dat we dus niet anders kunnen.
    De opmerking ‘zeg maar je’ is dus helemaal mis­plaatst. Als ik dat hoor, bedenk ik me altijd: ‘ik was helemaal niet bezig met beleefd te zijn!’
    Ik ben zelf trouwens grote voor­stan­der van de ge-uw-vormen. Ik heb er wel vrij lang over gedaan om de vorm schrif­te­lijk onder de knie te krijgen. Want bij ‘ge’ hoort ook ‘zoudt’. Ik wist eerst niet hoe dat de schrijven. En het is ‘ge zijt’, ipv ‘je bent. En ‘ge waart’ ipv ‘je was. En de verleden tijd wordt nog heftiger. Het is blijkbaar ook ‘ge hadt’ en ‘ge vondt’, maar dat durf ik eerlijk gezegd niet te gebruiken. Dat ziet er weer zo fout uit dat het lijkt dat ik niet kan schrijven. Een levens­groot dilemma… Want ik schrijf graag zo foutloos mogelijk.
    (bron: http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/343/)

  3. Je/ge mengt het per­soon­lijk voor­naam­woord met het bezit­te­lijk voor­naam­woord.

    Vlamingen zeggen “ge” als per­soon­lijk voor­naam­woord. De “je” is heel onna­tuur­lijk …en om die reden vinden we dat al echt beleefd om dat te gebruiken. Dan hebben we al heel veel moeite gedaan, echt een teken van beleefd­heid. Op de VRT zal “je” de norm zijn.

    Het echte vous­voy­e­ren “wilt u uw tetten laten zien” doen we bijna nooit. Da’s vrij afstan­de­lijk. Maar het overkomt me wel in Nederland waar ik zo bewust wordt van mijn “ge” dat ik die wil correcter zeggen en opeens blijk te swithcen naar u.

    Maar het gekke is dat de “ge” wel gecom­bi­neerd wordt met “uw” als bezit­te­lijk­voor­naam­woord ipv je/jouw. Zo kom je op “Kunt ge uw jas eens oprapen?” “Kut ge uw tetten laten zien” .

  4. Benjamin

    Het is helemaal niet gek dat “ge” gecom­bi­neerd wordt met “uw”. Oor­spron­ke­lijk is “uw” gewoon het bezit­te­lijk voor­naam­woord van “ge”, waaruit de beleefd­heids­vorm “u” is uit­ge­von­den. “Uwe edelheid” was dat eerst, daarna iets zoals “uwé” en tenslotte “u”.

  5. Geen punt voor Ysabje, want zoals ik al zei: ik heb dat nergens beweerd.
    Caro: vertel, is dat een gek idee? Vertel! Zijn er geen situaties waarin je een sta­tus­ver­schil wil slechten mbv per­soon­lij­ke voor­naam­woor­den?

  6. je brengt me in de war. Als je niet beweerde (impliciet) dat de Vlaamse uw/u een beleefd­heids­vorm is ben ik de rede­ne­ring in dit stuk dan kwijt.
    (‘k ken je dis­clai­mer hoor, dus het is niet mijn bedoeling te mug­ge­zif­ten maar ik vind het gewoon irritant als ik iets niet begrijp)

    Je schrijft
    “Als je de zinnen ‘kunt ge uw tetten eens laten zien?’ en ‘kun je je tieten eens laten zien?’ na elkaar hoort, dan weet je: een punt voor België. Vous­voy­e­ren is tof.

    de ‘ge uw’ com­bi­na­tie krijgt een punt dacht ik gevolgd met de opmerking “vous­voy­e­ren is tof”. Dus in de ge uw zin zie jij ons vous­voy­e­ren. En daaruit besluit ik (en Ysabje?) dat je het bezit­te­lijk­voor­naam­woord uw als een beleefd­heids­vorm ziet. Maar dat is blijkbaar niet zo.

  7. Ik bedoelde vous­voy­e­ren heel let­ter­lijk: u zeggen, ongeacht of dat beleefd bedoeld is of niet. Later leg ik uit dat het vous­voy­e­ren voor mij ver­war­rend is, omdat het in Vlaan­de­ren in de meeste gevallen geen beleefd­heids­vorm is, maar in sommige gevallen wel. Die ver­war­ring kost punten.

  8. Caro

    Ik moet @eveliens en eddiefro­mo­hio tegen­spre­ken. Hier in Zuid-West-Vlaanderen gebruiken we nooit “u”. Altijd “ge” of “gij”, of we het nu tegen meneer de directeur of Jan de buurman hebben. We schakelen enkel over op “u” als we AN proberen te spreken. En “je” en “jouw” krijgen we al helemaal niet over de lippen.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.