Ik kan geen Belg zijn, en geen mietje

‘Belgen zijn soms zo ont­zét­tend Belgisch!’ schreef ik op Twitter.
Men wilde weten wat ik bedoelde, en terecht, het klinkt op de een of andere manier niet heel aardig.
‘Ik zat te janken bij een arts en hij negeerde dat VOLKOMEN’, legde ik uit.
Er volgde wat instem­mend geknik, ja, zo zijn de Belgen, ik kreeg wat adviezen over goede artsen en er klonk wat afkeurend gehum – veel Belgen die mij op Twitter volgen, zouden mijn gejank nooit negeren (waarvoor dank).

Ik voel me altijd een beetje schuldig als ik afgeef op de Belgen. Ik woon hier graag en ik word door een deel van de Belgen heel hartelijk ontvangen. Maar ik ben kritisch. Voor mijn gevoel net zo kritisch als voor de Neder­lan­ders, maar door de nieuwe rituelen, gedra­gin­gen en con­ven­ties waarmee ik word gecon­fron­teerd, ben ik ver­won­derd in plaats van het inge­bak­ken alle­daag­se pes­si­mis­me dat je over je eigen volk hebt. Op de golven van verbazing komt mijn kritiek op de Belgen dus vaker naar buiten.

Wat de Belgen zo Belgisch maakt, is hun terug­hou­dend­heid als het moeilijk wordt. Wat dat betreft zijn Japanners eigenlijk de beste Belgen. De arts die negeert dat ik zit te huilen is een voorbeeld, maar ik kan tal van voor­beel­den bedenken waarin de Belgen hun vingers liever niet branden aan echte emoties, echt contact en harde waarheden.

Sommige Neder­lan­ders zijn ook heel Belgisch, dus ook in Nederland voelde ik me soms een bui­ten­been­tje met mijn motto ‘laten we elkaar geen mietje noemen’. Maar ik woonde in Amsterdam (een van de meest on-Belgische steden van Nederland) en ik verzamel doorgaans on-Belgische vrienden, dus ik had niet zoveel last van de Belgische Neder­lan­ders.

In België voel ik me een beetje eenzaam. Omdat moeilijke dingen niet ter sprake komen, heb ik heel vaak het gevoel dat ik de enige ben die het niet allemaal voor elkaar heeft. De enige met finan­ci­eel gekut, medisch gedoe, wezens­vra­gen en zo nu en dan zin om gewoon een potje te janken. Sta­tis­tisch gezien is het onmo­ge­lijk dat ik de enige ben, en in mijn heel nabije omgeving (een enkele on-Belgische Belg) hoor ik wel eens van een pro­bleem­pje hier of daar. Maar over het algemeen voel ik me hier dat meisje dat maar niet weet te verbergen dat haar leven soms veel wegheeft van een tering­zooi.

Ik voel me kwetsbaar, omdat ik van alles vertel: taboe, knuppel, hoen­der­hok en dan nog een potje janken bij een arts. Ik gooi hete hang­ij­zers in de groep en word daar zelden voor beloond. Terwijl ik met heel mijn hart geloof dat ik niemand, mezelf evenmin, een mietje moet noemen. Dat zorgt alleen maar voor veel tijd­ver­lies en ver­war­ring. In relaties, werk, alles: ik trek de pleister er in één ruk af. Je weet wat je aan mij hebt.

In de meeste dingen in België pas ik me aan. Ik verdiep me in de gewoontes, probeer ze te begrijpen en doe een poging om mee te doen. Maar hierin voel ik verzet. Ik kan geen Belg zijn, en geen mietje. En ik wil zo graag weten wat ik aan jullie heb.

23 reacties

  1. Grappig, in jouw beschrij­ving van de Belg herken ik eerder een Zuid-Nederlander. De Brabander en de Limburger, die vertonen echt pro­bleem­ont­wij­kend gedrag – die pakken liever een biertje en zingen een car­na­vals­lied­je om maar net te doen alsof de wereld vrolijk is. De Belg daar­en­te­gen pakt ook een pintje, maar hier is het niet om de wer­ke­lijk­heid te ver­drin­gen, maar eerder om ze te accep­te­ren. Geen volk kan zo goed zwijgen als de Belg. Maar verwar dat zwijgen niet met het ver­doe­ze­len van het probleem – twee Belgen kunnen stil tegenover elkaar zitten en met de blik in hun ogen hun levensleed met elkaar delen; elkander begrijpen. Moe­de­loos­heid, de ultieme erkenning van de tristesse. Het is ware levens­kunst.

    Althans, dat beeld ik me altijd in als ik Belgen zwijgend met een pint tegenover elkaar zie zitten.

    (Deels geïn­spi­reerd door Ivo Victoria die laatst blogde dat geen volk zo slecht kan zwijgen als de Hollander.)

    (En veel knuffels ook!)

  2. Het lijkt mij best eens lekker rustig, alhoewel ik je frus­tra­tie goed begrijp. Een arts die emoties negeert is wat mij betreft een hork, ongeacht zijn nati­o­na­li­teit. Ik vind Neder­lan­ders vaak veel te scheutig met hun emoties: de hele doopceel wordt gelicht bij de kof­fie­au­to­maat; volg je eens een workshop, weet je daarna alles van schei­din­gen en ziektes en niets van waar je voor kwam.

  3. Ann

    Geen idee of Vlaamse tand­art­sen van Neder­land­se ver­schil­len, maar ik heb wel de ervaring dat Vlaamse tand­art­sen nogal tegen ‘zwakheid’ zijn. Ik schreef er zelf een stukje over in mijn blog. Onder­tus­sen heb ik het wel terug ver­wij­derd omdat mijn vader, die dezelfde tandarts heeft, schrik had om nog harder aangepakt te worden. I rest my case.
    Onze terug­hou­dend­heid, heb ik me laten wijsmaken, heeft te maken met onze geschie­de­nis. Al heeft die zoge­naam­de geschie­de­nis blijkbaar geen invloed op mijzelf, en mijn zus. Wij hebben jarenlang gepro­beerd om ‘geheim­zin­ni­ger’ te worden, omdat we dachten dat dat aan­trek­ke­lijk was. Het lukte niet. Wij gooien alles eruit: ook de genante dingen over onszelf. Onder­tus­sen hebben wij er ons bij neer­ge­legd dat we zo in mekaar zitten. Sommigen vinden het zelfs charmant. Dus nee, Maartje, je staat echt niet alleen. Believe you me!

  4. Ik weet niet of “de Belg” in het algemeen zijn emoties ver­loo­chent. We zwijgen erover tegen vreemden en kennissen, ja. Gro­ten­deels toch. Zelfs tegen familie. Maar ik denk wel dat de meeste mensen een paar écht goede vrienden hebben waarmee ze alles delen.

    Ik zou per­soon­lijk gek worden als ik niet echt ALLES kwijt kon aan mijn lief en mijn twee beste vrien­din­nen. Maar de meeste mensen om me heen horen inderdaad vooral de goede dingen.
    Ik denk dat het voor een groot stuk te maken heeft met dat we anderen daar niet willen mee opzadelen. Een ander heeft geen boodschap aan ons verdriet, onze twijfels, onze angsten. En als een (half)vreemde plots zijn diepste zie­le­roer­se­len vertelt, tja, dan voelen we ons daar ook wat onge­mak­ke­lijk bij.

    Op veel vlakken leun ik dichter aan bij de gemid­del­de Neder­lan­der, vind ik van mezelf. Ik ben behoor­lijk luid (voor een Belg), neem geen blad voor de mond, iedereen zal altijd wel weten dat ik in de buurt ben. En ik ben een open boek in mijn emoties, ik draag ze op mijn gezicht. Maar ze uit­spre­ken tegen jan en alleman, nee, dat hoeft niet echt. Op dat vlak ben ik dan weer 100% Belg.

  5. Kathy

    Deze vind ik zo ‘boenk-erop’: ‘Ik voel me kwetsbaar, omdat ik van alles vertel: taboe, knuppel, hoen­der­hok en dan nog een potje janken bij een arts.’
    Ik geloof dat dit de reden waarom Belgen terug­hou­dend zijn: ze willen niet gekwetst worden. Vroeger vond ik dat maar normaal, maar de laatste jaren voel ik meer en meer de drang om te schreeu­wen ‘zeg dan toch wat je te zeggen hebt, ipv het te verbergen onder aller­han­de poespas’. Helpen doet het nog niet echt … Maar ik ben hoopvol :)…

  6. Geertjan

    Een Belg is geboren met een baksteen in zijn buik en wil en zal zijn eigen huis bouwen.
    Dit geldt ook voor hun fan­tas­ti­sche muziek, humor en lite­ra­tuur. Ze zijn er. Misschien ‘n ietsje beschei­de­ner dan dat in Amsterdam gebrui­ke­lijk is maar Halleluja wat een stijl.

  7. Zo voel ik me regel­ma­tig in Brabant. Heb het idee dat gek genoeg heel veel mensen zich zo voelen. En tege­lij­ker­tijd zo zijn. Waardoor er niets veranderd. Gek ding…

  8. Swan

    Grappig, zo voel ik me ook in Brabant en daar ben ik zelfs geboren en getogen. De reden dat ik er niet meer naar terug wil. De vraag dieper werd maar zelden gesteld en ondanks dat mijn ouders het van harte pro­beer­den en al anders waren, zijn zij ook zo. En mijn zusje nog veel meer. Het duurt jaren voor de angel uit een kwestie wordt besproken, want het is allemaal vooral niet waar en nee hoor, we hebben het eeeeeenooorm leuk met zijn allen. Hier in het hoge Neder­land­se noorden zijn mensen ook niet heel toe­gan­ke­lijk, maar er wordt wel heel warm op emoties gere­a­geerd. En daardoor merk ik dat ik in zes jaar stapje voor stapje ver­trou­wen win en dat terug­krijg. Dat heb ik in de 19 jaar Brabant nooit zo ervaren.

  9. Een arts die jouw janken negeert is gewoon geen goede arts, of hij nu Belg of Neder­lan­der is. En huilen voor ons betekent iets minder echt dan janken.
    Wij Belgen zijn niet altijd in voor een onaan­ge­kon­digd bezoek, die visites waarvoor steeds een bakje koffie en een koekje klaar moet staan als we net met iets anders bezig waren.
    Maar vele Belgen branden graag hun vingers aan echte emoties, echt contact en harde waarheden. Dan wordt plots de haard aan­ge­sto­ken en word je verwend. Het duurt allemaal wat langer maar de kwaliteit van een vriend­schap is voor ons heel belang­rijk.
    Je hoeft geen typische Belg te zijn als typische Neder­lan­der en je bent zeker geen mietje. Blijf vooral jezelf en pik er de beste Neder­lan­ders en Belgen uit die jou gelukkig maken.
    Nog even meegeven dat ook Belgen heel warm kunnen reageren. Soms met weinig woorden, soms heel heftig maar er wordt nadien steeds serieus over nagedacht.

  10. patchwork

    Zou het iets te maken hebben met katholicisme/religie, dat ook meer rondwaart in de zui­de­lij­ke Neder­lan­den en andere uithoeken dan in de Randstad? Je draagt je lot, niet klagen want het kan altijd nog erger. En je moet succesvol zijn en daar horen geen problemen bij. Ter com­pen­sa­tie hebben ze dan Carnaval bedacht en kunnen ze de drank de schuld geven. Dat hebben Amster­dam­mers niet zo nodig, die hebben het tot kunst verheven om dagelijks alles eruit te gooien. Al is daar ook een regel aan verbonden: het moet wel met humor.

    Misschien ze zijn bang dat ze dan moeten helpen en dat niet kunnen wat dan hun infe­ri­eu­re gevoel weer extra bevestigt en ze hebben al genoeg aan hun eigen opge­krop­te ellende.

    Overigens reutelt de onvrede ook in Nederland, want er komt vanaf zondag zelfs een reallife programma op de buis van vrouwen die alle groot-/mooidoenerij zat zijn en al hun bagger op cam gaan gooien. Heeft facebook dan misschien een Belgische oorsprong? Mijn jonge nichtje zit verdorie aan de anti­de­pres­si­va, omdat ze zich niet kan iden­ti­fi­ce­ren met die feestende ´friends´ die blijkbaar geen winterdip hebben.

    Dus ga vooral door met alles eruit gooien! Ze wennen er maar aan!

  11. Vrouwe Zezunja,
    Dit kan ik echt niet laten liggen, want het onderwerp raakt mij tot in het diepste van mijn ziel. Maar hoe begin ik er aan?
    Laat ik maar met de deur in huis vallen en maar meteen bekennen dat wij Vlamingen een verprutst volk zijn. Onze geschie­de­nis is er een van over­wel­di­ging en bezetting en onder­druk­king en dwin­ge­lan­dij. Wie zich hier allemaal met geweld is komen moeien, moet u maar eens opzoeken, maar in elk geval: wij zijn een schuw, terug­ge­trok­ken, verslagen volk geworden. Stil en verlegen hebben wij ons terug­ge­trok­ken in een zo klein mogelijke, maar relatief veilige leef­ge­meen­schap: het gezin. En dan nog zeggen wij niet veel tegen elkaar. Wanneer aan­ge­spro­ken, stralen wij onbewust volgende boodschap uit: laat ons gerust, wij bemoeien ons toch ook niet met uw zaken.
    U woont nu al een tijdje in België en u hebt onge­twij­feld al mogen onder­vin­den dat de beweg­wij­ze­ring de onze Belgische wegen uiterst ver­war­rend is aan­ge­bracht. Weet u hoe dat komt, Vrouwe Zezunja? Dat vertolkt als het ware de gedachte ‘wie hier woont kent de weg en wie hier niet woont heeft hier niets te zoeken.’ Erg hé? Ik vind dat erg.
    En tot overmaat van ramp werden wij in 1830 verplicht te huwen (shotgun wedding) met Frans­ta­li­ge mensen. U kent ook wel van die huwe­lij­ken waarbij één partij (niet nood­za­ke­lijk de slimste of de meest hard­wer­ken­de) een zeer sterk karakter heeft en de andere partij volledig domineert. De zwakste partij geeft de andere dan maar altijd gelijk. Voor de lieve vrede. Die Frans­ta­li­gen, Vrouwe Zezunja, die bedienen zich bovendien van het nobele Frans en wij spreken maar Neder­lands, een soor­te­ment koe­ter­waals, dat maar door 23 miljoen mensen wordt gesproken. Wij waren liever getrouwd met de Neder­lan­ders – wij verstaan elkaar met een half woord – maar wij moesten van Frankrijk en Engeland en Duitsland met Frans­ta­li­ge mensen trouwen.
    Eigenlijk is het niet zo best met ons gesteld.
    Des­al­niet­te­min groet ik u op snaakse wijze.
    De Drs.

  12. Patchwork

    Heer ´ti, ik heb familie met 1 voet en met 2 voeten in België, dus nooooooit twee­de­rangs!

    Het is overigens made­moi­sel­le, op mijn leeftijd zelfs al madame Patch. :-)

    @Zezunja: tan­den­beet in het boek lijkt me ook leuk! Als het af is dan, hè, ik wil je niet pushen! Wat in het vat zit, verzuurt niet.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.