Stukjes in het wild

Mandela en het diepe idealisme dat me nu nog steeds bezielt

Begin jaren tachtig was de wereld ingedeeld in goede en slechte sinaas­ap­pels. ‘Nee, die niet, die komen uit Zuid-Afrika’, zei mijn moeder bij de groen­te­man, en dan wist ik: dat zijn slechte sinaas­ap­pels. Net als die uit Israël: ook slechte sinaas­ap­pels. Mijn begrip van een eco­no­mi­sche boycot was simpel: als je die sinaas­ap­pels kocht, stond je aan de slechte kant. Dus kocht je die sinaas­ap­pels niet.
Later vroeg ik aan mijn vader: ‘Wat is racisme?’
‘Een mop die begint met ‘een man en een Turk zitten op een bankje’, dat is racisme’, zei hij.
Daar heb ik dagen over nagedacht.

Eind jaren tachtig en begin jaren negentig was de wereld ingedeeld in grote gebeur­te­nis­sen. Ik dacht dat dat nu eenmaal zo ging als je ouder werd: dan kwamen de grote gebeur­te­nis­sen vanzelf boven­drij­ven. Ik ging ervan uit dat er elk jaar een dic­ta­to­ri­aal regime of muur viel, maar dat ik dat gewoon nu pas doorhad. Toen Nelson Mandela in februari 1990 het laantje van de gevan­ge­nis uitliep, hand in hand met Winnie, vuist gebald, wist ik dat ik geen grote gebeur­te­nis­sen meer zou overslaan.

Toen ik in juni 1990 als zes­tien­ja­ri­ge op het Leid­s­eplein tussen twin­tig­dui­zend mensen Nelson Mandela toe­juich­te, vielen alle sinaas­ap­pels en grote gebeur­te­nis­sen op zijn plaats. Dat kleine mannetje in de verte op het balkon van de Stads­schouw­burg, zijn stem, zijn hoop, gaven me het diepe idealisme dat me nu nog steeds bezielt.

10 reacties

  • Mee Farang

    Hej Maartje
    Ik ben een beetje spra­ke­loos. Dit stukje is wel vlijm­scherp van snee. Je plukt de bladeren van de boom, tot alleen de naakte kroon over­blijft, zoals jij het ziet, en dat is dan dat beeld van die sinaas­ap­pels. Heel mooi en essen­ti­eel neer­ge­pend.

  • madelief

    Zo fijn­be­snaard, en ik vind het zo machtig mooi hoe je zulke rijke, veel­om­vat­ten­de beelden weet te schil­de­ren en emoties weet op te wekken middels ‘less is more’. En nog iets: terwijl iedereen op Twitter onin­te­res­san­te teksten rond­slin­gert in de trant van: “My blog on a moment with Mandela” (hmmmm, lekker belang­rijk), schrijf jij gewoon een pakkend citaat van je blog, en hóp: ik klik door.

  • Ivar

    Hand in hand met Winnie. Zij van de hals­band­moor­den, weet je nog; een autoband vol benzine om je nek en een aansteker omdat je een vijand leek. En voor zijn gevan­gen­schap was Mr. Mandela gewoon een terrorist en moor­de­naar.

  • maartje

    Het is lastig om op zo’n onge­nu­an­ceerd statement wel genu­an­ceerd te reageren.
    Ik hou het dus maar kort: ik zeg nergens dat Winnie een leuke vrouw is, ik vertel hoe zij daar liepen en hoe mij dat begees­ter­de. Natuur­lijk weet ik van Stompie en alles, maar dat doet niets af aan dat beeld.
    En dan je stelling dat Mandela ‘gewoon’ een terrorist is. Als je – zoals ik – van mening bent dat geweld geoor­loofd is als je voor vrijheid strijdt, dan roept het woord terrorist inmiddels te veel asso­ci­a­ties op met daden tegen niet-machthebbers om voor een goed­be­doe­len­de vrij­heids­strij­der van toe­pas­sing te zijn. Dus terrorist of niet: mijns inziens heeft hij terecht geweld gebruikt om de macht­heb­bers onder druk te zetten.

  • Anoniem

    Voor mij deed het wel af aan het beeld. Terecht geweld gebruikt? Zoals nog steeds en al weer actueel tegen de Boeren of Boers (kill them). Dat Mandela na zijn gevan­gen­schap een groot verzoener bleek te zijn, daar heb ik immens respect voor. Hei­lig­ver­kla­ri­gen vind ik onzin.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.