Donderdag 20 februari

Juri­di­sche fictie.

Op die term stuitte ik van de week toen ik me afvroeg hoe het ook alweer zat met de regel dat iedereen geacht wordt de wet te kennen.

Juri­di­sche fictie is de term voor alle situaties die in de wet staan, maar die in het dagelijks leven onmo­ge­lijk zijn. Zoals alle wetten kennen die op jou van toe­pas­sing zijn. Dat is onmo­ge­lijk.

Juri­di­sche fictie. Joepie. Er is dus kennelijk een woord voor de dood­doe­ners die ik dagelijks aanvoer in de dis­cus­sies met het mannetje op mijn schouder dat mijn normen en waarden bewaakt. Het mannetje dat als ik een kebab bestel, zegt: ‘Je zou geen beesten eten die een ver­schrik­ke­lijk leven hebben gehad.’ Dat mannetje kan ik nu mond snoeren met een wereld­wijd bekende term: juri­di­sche fictie. ‘Jahaaa, lief mannetje op mijn schouder, die wet mag dan wel bestaan, maar het is onmo­ge­lijk om geen zielige dieren te eten als je na iets te veel pintjes heel erge honger hebt.’

Toch knaagt er iets, sinds ik die term ken. Want eigenlijk staat er dus in de spel­re­gels van onze maat­schap­pij: deze spel­re­gels zijn deels onmo­ge­lijk uit­voer­baar, maar als de spelers maar zo lang mogelijk doen alsof ze wel mogelijk zijn, bij­voor­beeld door ze op te schrijven als een wet, is het spel redelijk speelbaar.

Juri­di­sche fictie. Eigenlijk hou ik van spel­dis­ci­pli­ne: iedereen kent de regels en ver­vol­gens gaan we het spel zonder te treuzelen spelen. Dat zijn de goede spel­le­tjes. Maar er huist ook een oppor­tu­nist in mij, en die vindt juridsche fictie de uit­vin­ding van de eeuw.

De dis­cus­sies met het mannetje op mijn schouder worden hiermee eindeloos inge­wik­keld.
‘Je zou altijd je afval scheiden’ zegt het mannetje dan.
‘Ja’, zeg ik, ‘maar dat was juri­di­sche fictie.’
‘Je bent toch een voor­stan­der van spel­dis­ci­pli­ne’, zegt het mannetje.
‘Ja, maar juri­di­sche fictie is een regel. Het mag.’
‘Maar het is een slechte regel, toch?’ En dan kijkt het mannetje mij dwingend aan.

Ja, het is een slechte regel. En ik speel in principe geen spel­le­tjes met slechte regels.
Zelfs niet als het het leven zelf betreft.

Een paar weken geleden mocht ik een week lang het Mid­dag­jour­naal voor het Radio 1‐programma Nieuwe Feiten maken. Hier kun je het item terug­luis­te­ren.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.