Schoon schoon schoon schoon boke met gelei

Woensdag 29 oktober

Er staan de laatste tijd tal van nood­kre­ten op internet van Vlaamse schrij­vers die door hun uitgevers gedwongen worden boter­ham­men te beleggen met jam in plaats van confituur. Red de confituur! Bescherm de boog­scheut! Hup hup appelsien! Weg met de jam, de steenworp en de sinaas­ap­pel! De schrij­vers willen te vuur en te zwaard voorkomen dat boog­scheu­ten steen­wor­pen worden enkel en alleen om de Hol­lan­ders te behagen. Want hee, roepen de Vlamingen, wij slikken toch ook jullie asje­menous? Kunnen jullie dan geen piepklein plezantje verdragen?

Als Hollander voel ik me natuur­lijk een beetje aan­ge­val­len. Alsof het ooit in mij op zou komen de Vlaming te knevelen in zijn taal. Ik ben een van de weinigen in Vlaan­de­ren die het woord schoon als synoniem voor mooi in de krant zou zetten, het liefst op de voor­pa­gi­na, in de ope­nings­kop. Lijkt me schoon.

De nood­kre­ten worden gevolgd door dis­cus­sies.
‘Dan moet je bij een Vlaamse uitgever gaan!’ zegt iemand.
‘Daar zitten we al!’ mort het schrij­vers­volk.
‘Dan moet je het weigeren’, zegt een ander.
‘Maar onze uitgevers willen ook boeken verkopen in Nederland,’ schrijven de schrij­vers.

In de reacties op de discussie zie ik dat veel Neder­lan­ders bij confituur of gelei denken aan een chic vruch­ten­prut­je dat je bij je her­ten­bief­stuk krijgt. Ik besluit me ermee te bemoeien. ‘Is de lezers­markt in Nederland groter?’ vraag ik.
Waar­schijn­lijk wel, mompelen de schrij­vers.
‘Dan heeft je uitgever wel een punt. Neder­lan­ders die geen Frans kennen, weten niet dat een broodje gelei of confituur geen greintje chiquer is dan een broodje jam. Die begrijpen niet dat een camionet een busje is, en tarmac het asfalt. Je kunt het je uitgever niet kwalijk nemen dat hij wil voorkomen dat er lezers afhaken.’

Het doet pijn om dit betogen. Ik, die het liefste schoon schoon schoon schoon boke met gelei op de voor­pa­gi­na van de gazet zou zetten, neem het op voor de mensen die berekenen hoeveel lezers je kwijt­raakt met een cami­o­ne­tje meer of minder.

Het liefste zou ik hebben dat de Vlaamse lezers­markt groot genoeg was voor een eigen taal. Dat Vlamingen gewoon een krokske met fruitsap kunnen serveren, en dat Neder­lan­ders als ze de tosti met sinaas­ap­pel­sap beu zijn, even kunnen komen buurten. Maar van­och­tend toen ik opstond, las ik dat de Bezige Bij Antwerpen wordt opgedoekt. Een uitgever van veelal Vlaamse schrij­vers die ver­moe­de­lijk allemaal naar hartelust met gelei mochten uitpakken. Ik voorzie nog meer rode strepen door alles wat plezant is.

In de week van 27 tot en met 31 oktober 2014 maakte ik elke dag het Mid­dag­jour­naal voor het radio­pro­gram­ma Nieuwe Feiten op de Belgische Radio 1.

Beluister hier de radio­ver­sie.

4 reacties

  1. Het erge eraan is dat boeken met “jam” zijn dan weer zo niets­zeg­gend en ver­vreem­dend voor mij dat ik ze langs de kant kunnen leggen.

    we groeien taal­ge­wijs echt uit elkaar.
    Momenteel word ik gek van “zingend/pratend” baby­speel­goed dat te Neder­lands is wat betreft woord­keu­ze. Ik begrijp alles prima…maar het komt bevreem­dend over. Het past gewoon niet in mijn mond.

  2. nochtans is er wel een markt voor gedubte Vlaamse teken­films?

    Zegt men in NL overigens echt “een kitten” tegen een jong katje? “Een jongske” zoals ik zou zeggen :p

    (kijk overigens wat “jam” met mijn brein doet. Blijkbaar had ik gis­te­ren­mid­dag een compleet bizarre gram­a­ti­cakron­kel die toen dacht dat mijn eerste zin toch wel een kop , een staart en wat samenhang had. Hmm. )

  3. Dreyfus

    Mijn taal is een men­gel­moes­je geworden. Van 2 walletjes eten betekend gewoon in de modderige gracht ertussen vallen. Zoonlief zegt dat hij dezelfde taal praat als het klas­ge­noot­je met een moeder uit Den Haag wat die moeder ten stel­lig­ste ontkend.

    Ik maak met veel goesting een tosti voor mijn geliefde die lekker in de zetel zit. Ik voel je pijn: liefde, schoon­heid en gewoon brood op de plank.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.