Columns

Maandag 14 december 2015 – Hoe ziet jouw pijn eruit?

Ik ruim mijn laptop op en klik op een link die ik wil weggooien. One woman feels pain in colour, lees ik. Ja duh, denk ik. Natuur­lijk. Heeft niet iedereen dat? Ik voel al de hele dag twee gebraden gehakt­bal­len in een zwarte ruimte, ik vermoed een blaas­ont­ste­king. De slijm­beurs­ont­ste­king in mijn linkerarm is een grote licht­oran­je tuinboon met een witte ach­ter­grond, mijn hart­klop­pin­gen zijn een mistig landschap op een grijs­zwar­te planeet en dat sneetje in mijn vinger is een scherp gevouwen ori­ga­mi­fi­guur­tje dat afwis­se­lend blauw en geel is.

Er gaat een belletje rinkelen. Toen ik er voor het eerst ach­ter­kwam dat ik syn­es­the­sie had, dacht ik ook: ja hèhè, natuur­lijk zie ik de dagen, letters, cijfers enzovoort in kleur. Vrijdag is groen, het woord zwart is zilverwit en de jaren tachtig waren don­ker­blauw. Maar naarmate ik me er wat meer in verdiepte, ontdekte ik dat die mengeling van zin­tuig­lij­ke waar­ne­min­gen die iemand met syn­es­the­sie ervaart verre van van­zelf­spre­kend is. Sommige vormen van syn­es­the­sie komen iets vaker voor, zoals kleur­le­zen, maar de meeste vormen, zoals geurhoren (als je geluid ruikt) of smaakzien (als je iets proeft wanneer je iets ziet) zijn uiterst zeldzaam.

Door de jaren heen kwam ik steeds meer te weten over syn­es­the­sie. Ik deed mee aan ver­schil­len­de weten­schap­pe­lij­ke onder­zoe­ken, stuurde wangslijm op, deed testen met muziek, noten­le­zen, begrippen en teksten, en ontdekte dat ik minstens vijftien van de vijf­en­veer­tig zin­tuig­com­bi­na­ties ervaarde. Bij elke ont­dek­king bleef ik een gevoel houden van: wat? Staat bij jullie E mineur niet op een plek in de ruimte? Zijn er ook mensen bij wie een orgasme geen kleur heeft? Geeft een drumslag niet bij iedereen het gevoel van een breinaald op je been? En steeds opnieuw besefte ik dat ik kennelijk nog niet half wist hoe anders ik de wereld zag, rook en voelde. En nu dus dit weer.

Ik ga naar mijn echt­ge­noot. ‘Kun jij pijn zien?’
‘Wat bedoel je?’ vraagt hij. Hij is wel wat gewend. Ik produceer al jaren stukjes over syn­es­the­sie en het speelt een rol in de roman die ik schrijf, dus hij weet dat ik soms rare vragen stel.
‘Mijn blaas­ont­ste­king ziet eruit als bruine korrelige bollen tegen een zwarte ach­ter­grond, een soort gehakt­bal­len. Heb jij dat ook?’
Hij denkt even na. ‘Nee’, zegt hij. ‘Ik kan mijn pijn niet zien.’
Ik hap naar adem. De rest van de maandag breng ik door in de lichte paniek die ver­ge­lijk­baar is met het moment dat je als kind beseft dat je je gedachten nooit uit zal kunnen zetten. De paniek die hoort bij het onbe­vat­te­lij­ke.

Deze column verscheen op dinsdag 15 december 2015 op Canvas.be.

Eén reactie

  • goofball

    ik had er al van gehoord, maar ik kan me er niets bij voor­stel­len. Geuren ruik ik alleen, gevoelens voel ik alleen, geluiden hoor ik alleen en visuele zaken zie ik alleen. iets anders is voor mij onbe­vat­te­lijk.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.