Uit­ge­zucht en weg­ge­zucht

Normaal is het al lang niet meer, solidair zijn. In de jaren negentig, toen het gif van de neo­li­be­ra­li­se­ring al werd geïn­jec­teerd maar de mensen zelf nog gewoon deden alsof barm­har­tig­heid en mede­men­se­lijk­heid van­zelf­spre­kend was, viel je nog niet in negatieve zin op als je uit­ge­spro­ken solidair was met min­der­he­den. Nu is dat anders, soli­da­ri­teit wordt zonder al te veel scrupules in de kaar­ten­bak onder ‘aan­stel­le­rij’ geschaard.

Soli­da­ri­teit hoeft natuur­lijk niet leuk te zijn, daarvoor is het te prin­ci­pi­eel, maar toen ik in de jaren negentig als jour­na­list mijn eerste stukken schreef over struc­tu­re­le uit­slui­ting ver­oor­zaak­te dat zelden de kramp die ik nu aantref wanneer mijn stukken inleving in andere mensen vergen. Niet dat mijn lezers destijds erg enthou­si­ast rea­geer­den als ik met onderzoek bloot­leg­de hoeveel uit­slui­ting er vooral op beleids­ni­veau gaande was, maar ik werd op een enkele kwaaie brief na zelden ‘uit­ge­zucht’ op basis van mijn weinig opbeu­ren­de boodschap.

Tegen­woor­dig word ik voort­du­rend uit­ge­zucht en weg­ge­zucht. Ik schreef er precies een jaar geleden een column over, dus dat aspect ga ik niet nog eens herhalen, maar neem van mij aan: de mensen zijn te moe voor openlijke soli­da­ri­teit. Ze willen nog net op een fat­soen­lij­ke partij stemmen en wat geld overmaken naar wat goede doelen, maar verder willen ze niet al te veel las­tig­ge­val­len worden met problemen die openlijke soli­da­ri­teit en een zekere onge­mak­ke­lijk­heid vereisen.

Ik doe het niet voor de lol, die problemen steeds opnieuw aan­snij­den, ik doe het omdat ik bang ben voor geza­pig­heid. Ik vrees dat we al Net­flixend vergeten dat meegaan in de status quo een keuze is vóór het systeem zoals het nu is. Ik ben bang dat soli­da­ri­teit langzaam gaat betekenen ‘het ten onrechte opnemen voor mensen die kennelijk niet voor zichzelf kunnen zorgen’.

Afgelopen maandag wond ik me enorm op over de bericht­ge­ving over de vermiste meisjes die in Portugal bleken te zijn. Overal werd de afkomst van de man die zich in hun nabijheid bevond zonder enige aan­lei­ding genoemd. Omdat het een goed jour­na­lis­tiek gebruik is te zorgen voor even­wich­ti­ge beeld­vor­ming, besloot ik een soort zwartboek aan te leggen van voor­beel­den van onvoor­zich­ti­ge eti­ket­te­ring. Uiteraard omdat het mijn vak is, ik ben al 22 jaar bezig met jour­na­lis­tiek, diver­si­teit en beeld­vor­ming, maar ook omdat ik het opvallend vind dat zo weinig mensen zich erover opwinden. ‘De 35-jarige Marok­kaan­se verdachte’ begint zo’n veel­voor­ko­men­de frase te worden dat het ons niet eens meer opvalt dat het er staat.

We weten hoe beeld­vor­ming de wereld verandert, dit jaar meer dan ooit. En toch steunen weinigen mijn strijd voor even­wich­ti­ge beeld­vor­ming. Mijn vrienden en kennissen laten zich met tien­tal­len tegelijk horen als ik een foto plaats van mezelf in een opblaas­bad­je, maar als ik een beeld­vor­mings­dis­cus­sie opwerp blijft het ver­ont­rus­tend stil. Dan mag ik blij zijn als ik op Facebook en Twitter samen tot vijftien schou­der­klop­jes kom.

Maar ik blijf het doen in de hoop dat soli­da­ri­teit ooit weer een goed idee wordt, en in de hoop dat er in elk geval een paar mensen langer over nadenken dan ze anders hadden gedaan.

Voor mijn nieuwe site Stig­ma­ti­se­ren kun je leren, over stig­ma­ti­se­ring in nieuws­ver­slag­ge­ving: klik hier.

5 reacties

  1. maartje

    Haha! Het leek alsof ik aan het vissen was hè? Maar niets is minder waar, ik word zelfs onge­mak­ke­lijk van de schou­der­klop­jes, omdat ik geenszins onrecht wil exploi­te­ren, maar wel aandacht voor de kwestie wil vragen. Moeilijk, moeilijk. En ook: thanks!

  2. Andrea

    Ik ben juist heel erg blij met jouw altijd weer zo precies gefor­mu­leer­de door­dach­te stukken over de zaken die er toe doen. Dat je moedig blijft kiezen voor de onge­mak­ke­lij­ke, maar nood­za­ke­lij­ke onder­wer­pen. Ik begrijp het dilemma, maar ik hoop dat je dit blijft doen!

  3. Eens met Andrea. Je bent een held. Dat meen ik. Voor mij zijn helden vaak juist diegenen die niet bergen kunnen verzetten omdat ze (buiten hun schuld om) te weinig invloed hebben, maar toch altijd weer tegen de status quo vechten en de kudde blijven prikkelen om over dingen na te denken en om zich af te vragen of hetgeen algemeen geac­cep­teerd is, wel accep­ta­bel is. Dat eindeloze gevecht is soms moei­lij­ker, omdat het zo weinig loont. Held!

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.