Waarom ik niet ga stemmen voor het refe­ren­dum

In principe maak ik altijd gebruik van mijn stemrecht. Ik ben niet heel dol op de demo­cra­tie die we nu hebben, maar zolang er geen belof­te­vol­le revolutie gaande is, ben ik liever een speler aan de tafel dan een wachter aan de zijlijn. Dus mijn eerste principe is: altijd stemmen.

Toch ga ik niet stemmen voor het raad­ge­vend refe­ren­dum over de wet tot goed­keu­ring van de Asso­ci­a­tie­over­een­komst tussen de Europese Unie en Oekraïne op 6 april 2016.

Om te beginnen ben ik in grote lijnen voor een repre­sen­ta­tie­ve demo­cra­tie en tegen een directe demo­cra­tie. Er zijn wel wat kleine nuances aan te brengen, maar globaal gezien vind ik het idioot dat mensen mij zouden vragen of er een snelweg verbreed, een wet onder­te­kend of een belasting verlaagd moet worden, terwijl ik per definitie niet voldoende geïn­for­meerd ben om zo’n vraag te beant­woor­den – en dat geldt voor de overgrote meer­der­heid van de mensen aan wie zo’n refe­ren­dum­vraag gesteld wordt. In een ver­te­gen­woor­di­gen­de demo­cra­tie wijs je een groepje mensen aan dat zich namens jou in van alles en nog wat zal verdiepen. Dat lijkt me het slimmere systeem.

Door de jaren heen heb ik een zwalk­s­tra­te­gie gevoerd als het aankwam op referenda: soms stemde ik niet, want ik was immers tegen referenda, soms stemde ik wel, omdat ik de uitkomst zo belang­rijk vond en de vraag zo behapbaar dat gewicht in de schaal leggen me beter leek dan een passief statement maken, bij­voor­beeld toen ze van me wilden weten of Amsterdam autoluw moest worden. En ooit stemde ik eens uit bal­da­dig­heid, namelijk toen ze me vroegen of de Vrije Geer, een weilandje in West waar ik nog nooit van had gehoord, moest blijven of ver­dwij­nen. Ik kon het niet over mijn hart ver­krij­gen niet op te komen voor een weilandje.

Of ik ooit echt een gedis­ci­pli­neer­de refe­ren­dum­stem­wei­ge­raar word, weet ik niet, maar nu het raad­ge­vend refe­ren­dum over de wet tot goed­keu­ring van de Asso­ci­a­tie­over­een­komst tussen de Europese Unie en Oekraïne voor de deur staat, is het wel gemak­ke­lijk om prin­ci­pi­eel te zijn. Er zijn meerdere redenen waarom ik deze keer zeker weet dat ik hoe dan ook niet wil stemmen.

1. Ik ben tegen referenda.
2. Ik ben nog meer tegen wil­le­keu­ri­ge referenda.
3. Ik heb een hart­gron­di­ge hekel aan de denk­fou­ten van GeenStijl en hun achterban.
4. Ik gun de orga­ni­sa­to­ren geen succes.

De vraag of de EU wel of niet dat Asso­ci­a­tie­ver­drag met Oekraïne moet sluiten, kan en wil ik niet beant­woor­den. Dat ga ik dus ook niet doen. En een blanco stem is ook niet aan de orde, want dan speel je het spelletje toch weer mee, bovendien draagt een blanco stem bij aan het succes van de orga­ni­sa­to­ren. Die kunnen dan zeggen: kijk eens hoeveel mensen er zijn gaan stemmen.

Goed, dat is duidelijk. Niet stemmen.

Maar als Neder­lan­der in het bui­ten­land kan ik dan nog twee dingen doen: passief niet-stemmen of actief niet-stemmen. Neder­lan­ders binnen Nederland hoeven zich niet te regi­stre­ren, die zijn sowieso ‘kiezer’ als ze boven de achttien zijn en inge­schre­ven staan in een gemeente. Zij krijgen auto­ma­tisch een stem­bil­jet toe­ge­stuurd op het adres waarop ze staan inge­schre­ven.

Voor Neder­lan­ders in het bui­ten­land geldt dat niet. Die moeten zich voor elke ver­kie­zing regi­stre­ren. Als ik me niet regi­streer krijg ik geen stem­for­mu­lier en kan ik niet stemmen. Als ik me wel regi­streer, ontvang ik bijtijds een stem­bil­jet dat ik per post moet opsturen naar de gemeente Den Haag, het kies­dis­trict dat de ver­kie­zin­gen voor Neder­lan­ders in het bui­ten­land afhandelt.

Omdat ik de orga­ni­sa­to­ren geen succes gun is het belang­rijk dat ik invloed uitoefen op de rekensom die uit­ein­de­lijk bepaalt of het refe­ren­dum een succes wordt. In die rekensom zal het aantal uit­ge­brach­te stemmen afgewogen worden tegen het aantal kies­ge­rech­tig­den. Als ik wil bijdragen aan een schamele opkomst, zal ik het aantal kies­ge­rech­tig­den omhoog moeten brengen, en voor zover ik weet hoor ik niet bij die groep zolang me niet regi­streer, en dús zal ik me moeten regis­te­ren. Als ik het stem­bil­jet ver­vol­gens ontvang zal ik het met liefde bij het oud papier leggen.

NB Mocht je je afvragen waarom ik hier nu al over begin: Neder­lan­ders in het bui­ten­land moeten in februari al beslissen of ze zich willen regi­stre­ren, dus ik moest erover nadenken.

10 reacties

  1. Agnès

    Ik ben ook een Nederbelg en stelde mij de nodige vragen mbt dit refe­ren­dum. Jouw uitleg maakt veel duidelijk, waarvoor dank., ik weet wat mij te doen staat.

  2. Anoniem

    Je betoog is helder, maar er mist iets fun­da­men­teels. Je raakt het wel aan: dat in deze ver­te­gen­woor­di­gen­de demo­cra­tie niet alles van een leien dakje loopt. En dat de meer­der­heid van alle kamers, in Den Haag, Brussel en elders geen flauw idee heeft van deze dossiers. De orga­ni­sa­to­ren van dit refe­ren­dum hebben met mij gemeen dat ik ze voor geen meter vertrouw. Wanneer worden lob­by­groe­pen en ‘denktanks’ ter ver­ant­woor­ding geroepen? En dan vraag ik me af: wat vind jij een ver­ant­woor­de manier om een regering of kamer ter ver­ant­woor­ding te roepen?

    Dit spe­ci­fie­ke thema is helaas niet een voorbeeld waar ik wat mee kan, maar er zijn er tal van andere.

  3. maartje

    Ik ben het helemaal met je eens dat het lastig is om de huidige krachten in het speelveld te ver­trou­wen, en ik denk ook dat de ini­ti­a­tief­ne­mers dit uit protest doen, maar ik vind het een nogal infantiel protest, Dus in dat opzicht ver­troe­belt dit ini­ti­a­tief de discussie over de betrouw­baar­heid van de politiek alleen maar.
    Ik vrees dat de kiezer krijgt wat die verdient. We zouden op partijen kunnen stemmen die zulke lob­by­groe­pen willen aanpakken, alleen de partijen die daarop wijzen, blijven marginale eenheden op het strijd­to­neel. Dat kun je die partijen niet (alleen) verwijten.

  4. Michiel

    Ik vind dit een goed verhaal. Dank.

    Ik ga ook niet stemmen, maar juist omdat ik vóór het verdrag ben.

    Ik ben ervan overtuigd dat tegen­stan­ders van (de EU) het verdrag eerder naar de stembus gaan dan voor­stan­ders. Als ik ga om voor te stemmen, wordt de 30% drempel eerder gehaald, en help ik eigenlijk de tegen­stan­ders van het verdrag.

  5. Jos

    Goed verhaal, vertolkt precies mijn mentale wor­ste­ling. De uitslag van dit refe­ren­dum zal geen snipper relevante infor­ma­tie opleveren; het heeft ons alleen maar geld gekost en de pola­ri­sa­tie in ons land nog meer ver­scherpt. Bedankt Geenpeil.
    Ik ga niet stemmen.

  6. Alexander

    Duidelijk. Vertolkt precies mijn mening. Voelt erg tegen­strij­dig voor mijn ‘ikje’ om niet van het stemrecht gebruikt te gaan maken, maar eigenlijk kan het niet anders.

  7. Anoniem

    Poeh… Je hebt bijzonder veel ver­trou­wen in het feit dat die politici wel voldoende gein­for­meerd zijn. Ik woon sinds een jaar in een direkte demo­cra­tie en het heeft me opgerecht verbaasd hoe onwaar­schijn­lijk goed het werkt. Minder ach­ter­ka­mer politiek of popu­lis­tisch gedoe om zetels te winnen. Ik ben blij niet afhan­ke­lijk te zijn van een groepje elite die in een hokje elkaar proberen wijs te maken van hun gelijk en ver­vol­gens net zo ongein­for­meerd zijn als de rest omdat er een groepje nog elitere mensen een 2 agenda handteerd.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.