Columns

Goed­be­doeld seksisme

Twee dagen na Inter­na­ti­o­na­le Vrou­wen­dag is het tijd om de scherven bij elkaar te vegen. Een dag waarop de aandacht meer dan anders uitgaat naar onge­lijk­heid mag dan geen over­bo­di­ge luxe zijn, de vrien­de­lijk bedoelde parade van power­vrou­wen die woensdag aan ons voor­bij­trok, is scha­de­lijk voor de goede zaak.

Een serieuze man com­pli­men­teer je niet met het woord ‘powerman’, hij zou je uitlachen, en terecht. Maar woensdag, de dag dat het om gelijk­waar­dig­heid van man en vrouw moest gaan, vlogen de sterke vrouwen je om de oren. Waarmee de indruk ontstond dat al wat vrou­we­lijk en sterk is, en ook nog eens haar kans grijpt, boven het normale uitsteekt. Stel je voor dat we het mannelijk volksdeel een dag lang oprecht zouden vieren om de wijze waarop het als sterke powerman zijn kansen durft te grijpen, het zou een pot­sier­lij­ke toestand worden.

Neem het bericht op Twitter waarmee de Leuvense politie woensdag de aandacht wilde vestigen op de gelijk­heids­strijd tussen mannen en vrouwen: ‘Onze vrou­we­lij­ke collega’s weten perfect hun mannetje te staan! #respect #inter­na­ti­o­na­le­vrou­wen­dag’. In deze tweet gaat veel fout. Zowel het volkomen mis­plaatste ‘vrouwen die hun mannetje staan’ als het ‘ons’ in dit verhaal impli­ceert een onont­koom­baar mannelijk per­spec­tief. Hoe goed­be­doeld ook, het bericht van de Leuvense politie wekt de suggestie dat het wel een hele prestatie moet zijn dat een vrouw bij de politie opge­was­sen is tegen haar taak. Zozeer dat de man­ne­lij­ke collega’s daar #respect voor hebben, zozeer dat dit het enige is dat ze kunnen verzinnen om Vrou­wen­dag in de verf te zetten.

Had de Twitter‐flik in kwestie zich een beetje verdiept in seksisme en de rol van ste­reo­ty­pe­ring, dan had hij kunnen weten dat in een samen­le­ving zoals de Belgische, waarin mannen en vrouwen relatief gelijk­waar­dig zijn, goed­be­doeld seksisme vaak scha­de­lij­ker is dan vijandig seksisme. Vijandig seksisme is doorgaans gemak­ke­lijk her­ken­baar, denk aan seksuele inti­mi­da­tie of bood­schap­pen van het kaliber ‘kuthoer, ga terug naar het fornuis!’ Zowel mannen als vrouwen keuren dat soort onge­lijk­heid veelal af.

Goed­be­doeld seksisme daar­en­te­gen is een wolf in schaaps­kle­ren die zich invreet in de maat­schap­pij. We prijzen vrouwen om ste­reo­tie­pe eigen­schap­pen zoals warmte en zorg­zaam­heid en mannen om hun kracht en potentie, en we stellen bescher­mend gedrag door mannen, als waren alle vrouwen pop­pe­mie­kes die bege­lei­ding en betut­te­ling verdienen, bewust of onbewust op prijs. Omdat deze sys­te­ma­ti­sche onge­lijk­heid voor beide partijen voordelen heeft – de vrouw kan haar koffer laten dragen en de man zijn spier­bal­len laten rollen – wordt het niet alleen zelden herkend als seksisme, het is zelfs een fenomeen dat mannen én vrouwen aan­moe­di­gen. We houden met zijn allen de sys­teem­fout harts­toch­te­lijk in stand.

Onder­zoe­kers wijzen erop dat vrouwen die over­dre­ven com­pli­ment­jes krijgen uit man­ne­lij­ke hoek ver­vol­gens slechter gaan presteren en onzeker worden. Vrouwen die zich ook nog eens ont­wor­ste­len aan het predicaat ‘warm en zacht’ roepen one­ven­re­dig veel weerstand op, terwijl vrouwen die zich graag laten bijstaan door een man juist op onver­bloem­de adoratie kunnen rekenen. De man ver­te­gen­woor­digt macht en kracht, de vrouw warm en zacht, en beide partijen worden daarvoor voldoende beloond om niet tegen te sputteren.

De vrou­wen­dagt­weet van staats­se­cre­ta­ris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) sprak in dat opzicht boekdelen. ‘Top­vrou­wen­team op mijn kabinet vandaag extra in de bloe­me­tjes gezet!’ Ook hier een en al goede bedoe­lin­gen, maar de suggestie dat een vrouw zo warm en zacht is dat ze bloe­me­tjes verdient is hard­nek­kig, en de foto erbij laat niets te raden over: vijf dames met een roos in de hand, minzaam glim­la­chend, gegroe­peerd rond hun baas die wijdbeens in het midden staat. Ook hier geldt: draai de rollen om en stel je voor dat een ‘top­man­nen­team’ elk met een roze bloem, glim­la­chend om een vrouw heen zou staan, het zou lach­wek­kend zijn.

Omdat goed­be­doeld seksisme diep verankerd zit in onze cultuur en maat­schap­pij en ook nog eens veelal op onbewust niveau plaats­vindt, zit er niks anders op dan onszelf een geweten te schoppen. Als vrouwen voortaan zelf hun koffers dragen en mannen de neiging onder­druk­ken om com­pli­men­ten te verpakken in pas­tel­tin­ten, dan zijn we al een heel eind. En mochten de hoeders van de wet zich nog wat inlezen in de ach­ter­lig­gen­de mecha­nis­men van seksisme, dan is de schade na de volgende Inter­na­ti­o­na­le Vrou­wen­dag misschien te overzien. Want met goede bedoe­lin­gen en lieve meisjes dempen we de gracht.

Deze column verscheen op vrijdag 10 maart 2017 in De Standaard.

NB De staats­se­cre­a­tris maakte overigens vlek op vlek door te reageren met onder­staan­de tweet. In zijn universum vinden vrouwen karten en laser­ga­men uiteraard heel vervelend. De meeste vrouwen die ik ken zouden kartend laser­ga­men dan weer geweldig vinden.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.