Hulp­lij­nen bij de tafel van 28

Maartje Luif ergert zich aan de kritiek op cyclus-apps. We mogen ze inderdaad niet blind ver­trou­wen, maar ze helpen vrouwen wel om meer grip te krijgen op hun cyclus.

In Zweden zouden 37 vrouwen zwanger zijn geworden ondanks het gebruik van de app Natural Cycles. Die had moeten voorkomen dat ze zwanger werden (DS 22 januari). Er werd in de ‘Des­al­niet­te­min’ mees­mui­lend over gedaan: dachten vrouwen echt dat een app hun vrucht­baar­heid zo nauwgezet kon voor­spel­len? Moesten big data voortaan onze leidraad worden bij het van bil gaan? Ook Ignaas Devisch zette in zijn column vraag­te­kens bij mobiele gezond­heids­tech­nie­ken (DS 23 januari). Het blinde ver­trou­wen van mensen in mobile health moet met argwaan worden bekeken en de over­be­vol­king zou met dit nieuwe snufje zeker niet worden bestreden.

De vraag­te­kens over de kritiek­loze manier waarop een deel van de mensen gezond­heids­tech­no­lo­gie gebruikt, zijn uiteraard terecht. Maar de aan­lei­ding voor die kant­te­ke­nin­gen, een app die een vrouw helpt om inzicht te krijgen in haar cyclus, verried een enigszins man­ne­lij­ke blik. Juist in een tijd waarin weten­schap­pers steeds vaker erkennen dat de kennis van en het onderzoek naar vrou­wen­lij­ven ach­ter­blijft, en waarin je gezond­heid, car­ri­è­re­kan­sen en armoede niet los kunt zien van vrucht­baar­heid, is het emancipa­toire effect van een cyclus-app enorm. Op school leer je de tafel van 1 tot en met 20, maar je leert geen tabellen die je vertellen op welke datum je maand­ston­den vallen als je cyclus 26 dagen duurt en de maand 30 dan wel 31 dagen telt. Een app die je helpt om je leven en je agenda te schikken naar de mate waarin je pijn hebt, bloed verliest, of vermoeid of vrucht­baar bent, is een groot voordeel.

Meer kennis nodig

Natuur­lijk zou het beter zijn als vrouwen ook zonder app meer grip zouden hebben op hun cyclus. Als ze meer kennis zouden bezitten over de doel­tref­fend­heid van de ver­schil­len­de anti­con­cep­tie­me­tho­den, als ze zich netjes verdiepen in het cijfer­matige deel van hun lichaam, als ze keurig hadden opgelet toen de bio­lo­gie­do­cent het gemiddeld aantal dagen tussen men­stru­a­tie, eisprong en de daar­op­vol­gen­de vrucht­baar­heid voor ze uittelde. Maar meer kennis mag dan wen­se­lij­ker zijn, een beetje hulp bij inzicht in hun cyclus is voor veel vrouwen een zegen.

Om mezelf als voorbeeld te nemen: mijn app, Clue, had eerder dan ik in de gaten dat mijn cyclus tegen­woor­dig 15 dagen duurt. Niet zo lang geleden zou ik me veel langer hebben laten verrassen door die omloop­snel­heid, ik zou hebben getwij­feld of ik het wel goed had onthouden, en ik zou het duizend keer op mijn vingers hebben nageteld. Nu had ik een app die op basis van mijn recente verleden vrij snel aangaf: fasten your seatbelt, je cyclus vertoont een bela­che­lijk, maar niettemin onwrik­baar patroon.

Licha­me­lij­ke kennis bij vrouwen is veelal gericht op schoon­heid en ziekte. Veel vrouwen weten op welke tem­pe­ra­tuur een krultang moet staan om hun haar niet te ver­bran­den, maar ze weten niet welke tem­pe­ra­tuur hun lichaam heeft tijdens de eisprong, of ze weten dat ze hun borsten moeten checken op knobbels, maar niet wat hun cyclus ze vertelt over hun wel­be­vin­den. Vrouwen weten bijzonder weinig over hun lichaam, terwijl er zoveel te weten valt.

Kalen­der­seks

Apps als Natural Cycles (maar er zijn er meer) worden nu geframed als apps voor vrouwen die ze niet helemaal op een rijtje hebben en daarom zwanger raken. Maar niemand heeft het over de hoe­veel­heid vrouwen die níét zwanger werden door het gebruik van apps als deze. Vrouwen die misschien wel weten dat peri­o­die­ke ont­hou­ding niet de beste anti­con­cep­tie is, maar die zich om allerlei ­redenen toch anders gedragen als ze bij bena­de­ring weten wanneer ze vrucht­baar zijn. Vrouwen die daad­wer­ke­lijk niet beseffen dat kalen­der­seks een beroerde vorm van zwan­ger­schapspre­ven­tie is, maar het geluk hadden dat het bij hen werkte. Vrouwen die niet zo goed zijn in cijfers, of in biologie, die de tafel van 28 niet in hun hoofd hebben, en die niet weten in welke volgorde men­stru­a­tie, eisprong en vrucht­baar­heid zich voordoen. Vrouwen bij wie andere anti­con­cep­tie zoveel problemen oplevert dat peri­o­die­ke ont­hou­ding alsnog de beste vorm van bescher­ming is. En dan hebben we het nog niet gehad over de vrouwen die wél zwanger willen worden en hun kans aan­zien­lijk vergroten met een nauw­keu­rig reken­ma­chien­tje.

Hor­moon­schom­me­lin­gen komen met gevolgen. Dan heb ik het niet over de kari­ka­tuur van de vrouw met pre­men­stru­eel syndroom die humeurig is, maar over het hele spectrum. Licha­me­lij­ke, mentale en prak­ti­sche gevolgen, de kleding die je draagt, de afspraken die je maakt, de wijze waarop je je lichaam ervaart en de manier waarop je jezelf verzorgt. Die gevolgen zouden tot een minimum beperkt kunnen worden als meer vrouwen begrijpen hoe hun cyclus in elkaar zit. In plaats van gin­ne­gap­pend te schrijven over vrouwen die zwanger worden omdat ze hun lot in handen van een app hebben gelegd, zouden we ons moeten afvragen waarom er niet al lang meer en betere (digitale) instru­men­ten zijn die vrouwen helpen de gevolgen van hun cyclus te hanteren.

Dit opi­nie­stuk verscheen op woensdag 24 januari in De Standaard. 

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.