Stukjes in het wild

Mijn 'stukjes in het wild' verschenen sinds 2003 op zezunja.nl. Tegenwoordig schrijf ik in het wild op maartjeluif.com.

  • Stukjes in het wild

    Maartjes foefjes: cir­kel­vor­mig bakpapier

    Omdat ik zelfs op de meest roman­ti­sche momenten geneigd ben praktisch te doen, leek een life­hack­ru­briek me echt iets voor mij. Maar ik vind lifehack een rotwoord, daarom: foefjes. Voor de Belgen: een foefje is een trucje, een slim­mig­heid­je. Heb je ook behoefte aan een prak­ti­sche oplossing voor iets? Leg mij je vraag voor, dan denk ik met je mee. Vandaag: cir­kel­vor­mig bakpapier. Rond bakpapier Sommige foefjes heb ik niet zelf bedacht. Zo is dit foefje onder de meeste beroeps­koks wel bekend, maar als er één plaats is waar bakplaten vaak helemaal niet rond zijn, dan is het wel in pro­fes­si­o­ne­le keukens. Het is dus belang­rijk dat juist par­ti­cu­lie­ren het licht zien. Geen dank! Ik heb een oven waarin de de stan­daard­bak­plaat rond is. Dat betekent dat ik regel­ma­tig ronde vellen bakpapier nodig heb. Toen ik dit foefje nog niet kende, prevelde ik een schiet­ge­bed­je, waarna ik het papier toe­ta­kel­de tot iets waarmee je het examen voor de perfecte cirkel never­nooit­niet zou halen. Als het teleur­stel­len­de resultaat groter was dan de bakplaat of taartvorm, maakte het niet uit. Voedsel wordt god­zij­dank niet lekkerder als het gebakken is op een perfecte cirkel. Maar als het velletje kleiner was dankzij het mis­knip­pen…

  • Stukjes in het wild

    Mijn kapoen

    Tradities, ik heb er weinig mee. Als ik vroeger twee keer achter elkaar dezelfde weg naar school fietste, was ik al verveeld. Ik hield van feestjes om het feestje, niet omdat het een traditie was. Het besef dat je kerst slechts met kerst zou kunnen vieren en de weten­schap dat we alleen in de trein een rolletje Topdrop kregen, vond ik eerder beknel­lend dan gerust­stel­lend. Vandaag krijg ik een Nieuws­jaars­brief van mijn metekind. Tot twaalf jaar geleden wist ik niet wat een Nieuws­jaars­brief was en tot drie jaar geleden wist ik niet hoe het voelde om er zelf een te krijgen. Nieuws­jaars­brie­ven zijn een traditie in Vlaan­de­ren. Doorgaans worden ze op 1 januari of in de dagen daarna voor­ge­le­zen door kinderen aan hun peters en meters. Tra­di­ti­o­neel eindigen ze met Uw kapoen. Vaak kauwen scholen de brieven voor, maar leuke kinderen en leuke ouders maken er iets eigens van. Het is het eerste jaar dat mijn metekind ver­staan­baar kan praten, in volzinnen die ik helemaal begrijp, dus ik kijk ernaar uit. Want ik heb dan wel weinig met tradities, maar ik heb wel veel met kinderen die hun plan­ken­koorts in de ogen kijken, ik heb veel met het geaarzel vooraf,…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    Mos­sel­e­las­ti­ci­teit

    Foto: mossel op het pad. Ze hebben de grote vijver leeg­ge­pompt. Voor het eerst in decennia kwam het slijk aan de opper­vlak­te en deze winter lieten de tien­tal­len aal­schol­vers het pro­vin­ci­aal domein links liggen, want als er niets te duiken valt, duiken ze wel ergens anders.  Alles ver­an­der­de. De meer­koe­ten ver­trok­ken naar de kleine visvijver, de eenden zochten ruzie in de watertjes achter het zwembad, en in de grote vijver – bij ons thuis ook wel het meer genoemd – zagen we ineens dagenlang vijf witte zil­ver­rei­gers balan­ce­ren op één been, want die houden wél van enkeldiep water. Ook de kraaien ver­an­der­den. In plaats van kleine vogeltjes op te jutten en hun fors­bol­len te tonen aan volwassen eksters zagen we ineens een heel andere dag­be­ste­ding: mosselen eten. En dat is nog geen sinecure als kraai, want de flinke snavel waarmee ze eikeltjes in de grond ver­stop­pen of jonge meesjes uit hun nest plukken, blijkt niet handig genoeg voor het open bikken van een vast­hou­den­de mossel. Minu­ten­lang hebben we de afgelopen maand mogen aan­schou­wen hoe ze de verharde paden gebruik­ten als breek­ij­zer. Hoe ze eerst de mosselen uit de modder opdiepten, of er een afpakten van een zwakke meeuw, hoe ze…

  • Stukjes in het wild

    Donor in het diepst van mijn gedachten

    Foto: 1990 Was ik veertien? Zestien? Achttien? Ik weet het niet meer, maar ik weet nog wel dat ik een raar gevoel in mijn buik kreeg toen ik mijn donor­co­do­cil met de post ontving. Voor het eerst stond het zwart op wit: ik ging dood. Ik wist wel dat ik doodging, ik was namelijk al duizend keer dood­ge­gaan. Dat is wat hypo­chon­ders doen: doodgaan, oefenen voor het fatale moment. Maar door dat berichtje van de overheid met afspraken voor de dag die me de das om zou doen, haperde mijn tie­ner­hart toch een ogenblik. Ik had het codicil zelf aan­ge­vraagd, want ik was een donor in het diepst van mijn gedachten. Ik moest zelfs wachten voor ik officieel gere­gi­streerd mocht worden en naar mijn oordeel was het meer dan eens kantje boord. De dag dat de envelop bin­nen­kwam, was ik daarom ondanks het rare gevoel in mijn buik ook opgelucht: nu zou dat gesterf van mij tenminste nog ergens toe dienen. In het begin vond ik het raar om het contract over mijn over­lij­den altijd bij me te hebben, maar algauw zat het me als gegoten en na verloop van tijd begon ik zelfs een zekere ver­ant­woor­de­lijk­heid te voelen naar…

  • Stukjes in het wild

    De Blije Bukster wordt vandaag 13 jaar

    Twaalf jaar geleden plaatste ik dit verhaal voor het eerst. Sindsdien plaats ik elke 14 februari het verhaal van De Blije Bukster: een ode aan de dag dat ik mijn stoute schoenen aantrok, waarna ik mijn stoute veters en de perfecte man strikte. Wannes heette in 2005 op internet Yuri Maanzand Vandaag twaalf jaar geleden was ik in staat van ex. En als ik ergens geen zin in had, was het wel om in staat van ex zijn. Ik wilde wilde romances, hete harts­tocht en bakken vol aandacht. Maar goed, als je nog niet zo lang in staat van ex bent, dien je wat geduld te hebben. En daarvoor moet je dus niet bij mij zijn. Geduld. Ik weet niet eens hoe je het schrijft. Ik kan bijzonder slecht afwachten. Mijn handen zijn voor het heft gemáákt. Dus terwijl ik in alle staten van ex was, brak er ineens een Valen­tijns­dag aan. Doorgaans vergeet ik Valen­tijns­dag keihard, maar nu was er werk aan de winkel. Ik heb geen Valen­tijns­dag nodig om ver­lei­de­lij­ke briefjes te schrijven, ik kan immers erg slecht afwachten, zodoende neem ik regel­ma­tig zelf het heft in handen. Maar een dag dat je zonder humbug al je poet kunt inzetten…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    De beste wensen

    Vorig jaar maakten we de kikkers in al onze ijve­rig­heid dood, deze winter laten we alles op zijn beloop. We zijn niet gaan kijken, hebben het ijs geen strobreed in de weg gelegd en pas als de kikkers uit hun win­ter­slaap ontwaken, zullen we weten hoeveel witte buiken er op de bodem van de mortelbak blijven liggen. Dit jaar begon ik aan een cursus Natuur­gids. ‘Waarom wil je zoiets wreeds als de natuur bestu­de­ren’, vroeg mijn beste vriend. Wannes zegt dan: ‘Maar het is toch ook mooi, dat natuur?’ Ik twijfel nog. Hoe meer kennis je hebt, hoe beter je weet dat er weinig moois aan is. Tien eitjes van een pim­pel­mees in je nestkast is al een stuk minder leuk als je bedenkt dat – als de eitjes al uitkomen – slechts 10 procent het eerste jaar overleeft. In mei mochten we dat aan den lijve onder­vin­den toen we dachten dat het leuk was om getuige te zijn van het uit­vlie­gen van de pim­pel­mee­s­jes op ons terras. (tip: kijk tot het einde) Overigens bleek er ook een naar binnen te zijn gevlogen (daar kwamen we na het filmpje achter). Toen ik een hoop gefladder in de keuken hoorde, deed…

  • Stukjes in het wild

    We zullen kramp­ach­tig doen

    De foto hierboven is de laatste foto van onze vorige vakantie voor die onbe­staan­de werd. Over niet al te lange tijd gaan we het weer proberen. Ver­moe­de­lijk zal het zo gaan: we rijden weg, we raken in paniek, we dreunen op waar we allemaal geld hebben verstopt, wat we met onze papieren hebben gedaan en dat het allemaal heus wel in orde komt, ver­vol­gens zullen we bij de eerste rotonde (1 km verderop) in huilen uit­bar­sten, waarna onze vakantie eindelijk kan beginnen. Tot april duurde het, de mentale nasleep van de adre­na­li­ne­bom na de beroving van een jaar geleden. Tot april wisten we ons vaak geen raad met onszelf, elf maanden lang sliepen we weinig, kort, rommelig, licht. We voelden, stress, leegte en volte, en nog steeds zijn er tekenen van over­dre­ven alertheid, van irra­ti­o­ne­le angsten en van gedeelde vrees voor het alle­daag­se. Maar het woord ‘gedeeld’ maakt veel goed, we staan er redelijk hetzelfde in, we hebben gro­ten­deels last van dezelfde symptomen en we zijn ook allebei bereid om te rela­ti­ve­ren als onze gemoeds­toe­stand dat toelaat. We gaan drie weken op vakantie. Inbrekers hoeven zich geen illusies te maken want we hebben een poe­zen­op­pas. Wijzelf maken ons ook geen illusies: het…

  • Maartje in de media,  Stukjes in het wild

    De tot­stand­ko­ming van een en al projectie

    Voor­ken­nis gewenst? Lees het verhaal Wat je verliest als je geen kinderen krijgt.  Het waren die spullen. Als ik in bed lig zie ik bovenop de kle­ren­kast dozen vol verleden. Meestal staar ik gewoon wat naar die dozen, maar soms denk ik erdoor­heen. Dan probeer ik me voor te stellen wat erin zit – dagboeken, foto’s, brieven, bewijzen van mijlpalen, oude dreads, pols­band­jes van festivals en andere rekwi­sie­ten van een vervlogen leven – en dan vraag ik me af of de inhoud eigenlijk niet weg kan, en zo nee, wat ik er dan ooit nog mee zou doen, en zo ja, of ik dat zou kunnen, al mijn tastbare her­in­ne­rin­gen bij het vuil zetten, en zo nee, wat dat over mij zegt, en zo ja, wat dat over mij zegt … Dus het waren die spullen waardoor ik me begon af te vragen wat het betekende om geen kinderen te krijgen. Ooit waren die dozen een keuze voor mijn nage­slacht: snuis­ter­po­ten­tie voor de lief­heb­ber en in geval van des­in­te­res­se weg­smijt­baar. Nu ik geen kinderen zou krijgen, waren het veel meer gewoon dozen, met papieren, onlees­ba­re hand­schrif­ten, oud zeer, te weinig tijd om dat ooit allemaal nog eens te bekijken, en wat –…

  • Losse opdrachten,  Stukjes in het wild

    Wat je verliest als je geen kinderen krijgt

    Illu­stra­tie: Krista van der Niet Na een reeks onsuc­ces­vol­le ivf‐behandelingen en de beslis­sing daarmee te stoppen, neemt schrijver Maartje Luif (43) de schade op. 1. De zin van het leven? Mijn beste vriend besloot zo’n twaalf jaar geleden iemand te zoeken die zaad van hem zou willen hebben om zo de zin van zijn bestaan te ver­an­ke­ren. Na vijftig jaar was hij ervan overtuigd dat je níét voort­plan­ten het meest zinloze was dat je kon doen, en dat zat hem niet lekker. Omdat hij geen vaste relatie wilde, leek zijn zaad ter beschik­king stellen de enige logische optie. Zo gezegd, zo gedaan. Na enig speurwerk besloot hij bij te dragen aan het gezins­ge­luk van twee vrouwen die hij via via had leren kennen. Zijn dochter is nu 11. De gesprek­ken die we voerden over zijn motieven raakten me diep. Ik was destijds nog getrouwd met iemand die geste­ri­li­seerd was, dus elk argument dat hij aandroeg vóór voort­plan­ting maakte mijn leven zinlozer. Natuur­lijk pareerde ik zijn betoog door zo nu en dan iets te roepen over de over­be­vol­king of door de zin­loos­heid überhaupt van het leven aan te stippen. Maar als het uit­gangs­punt van het gesprek is dat alleen voort­plan­ting een…

  • Stukjes in het wild

    Problemen met de e‐mail

    Heb je de afgelopen paar dagen een e‐mail naar me gestuurd – recht­streeks of via deze site – en heb je geen antwoord van me gekregen? Dan is de kans groot dat je mail niet bij mij is aan­ge­ko­men. In theorie zouden alle mailtjes nu weer moet arriveren, dus je kunt je bericht het beste even opnieuw verzenden. Alvast bedankt, Maartje

  • Stukjes in het wild

    De Blije Bukster wordt vandaag 12 jaar

    Elf jaar geleden plaatste ik dit verhaal voor het eerst. Sindsdien plaats ik elke 14 februari het verhaal van De Blije Bukster: een ode aan de dag dat ik mijn stoute schoenen aantrok, waarna ik mijn stoute veters en de perfecte man strikte. Wannes heette in 2005 op internet Yuri Maanzand Vandaag twaalf jaar geleden was ik in staat van ex. En als ik ergens geen zin in had, was het wel om in staat van ex zijn. Ik wilde wilde romances, hete harts­tocht en bakken vol aandacht. Maar goed, als je nog niet zo lang in staat van ex bent, dien je wat geduld te hebben. En daarvoor moet je dus niet bij mij zijn. Geduld. Ik weet niet eens hoe je het schrijft. Ik kan bijzonder slecht afwachten. Mijn handen zijn voor het heft gemáákt. Dus terwijl ik in alle staten van ex was, brak er ineens een Valen­tijns­dag aan. Doorgaans vergeet ik Valen­tijns­dag keihard, maar nu was er werk aan de winkel. Ik heb geen Valen­tijns­dag nodig om ver­lei­de­lij­ke briefjes te schrijven, ik kan immers erg slecht afwachten, zodoende neem ik regel­ma­tig zelf het heft in handen. Maar een dag dat je zonder humbug al je poet kunt inzetten…

  • Stukjes in het wild

    Hoe ziet uw ik eruit?

    Waar­schu­wing: het abstrac­tie­ge­hal­te van dit stukje zal de pan uit swingen, maar dat moet u mij maar vergeven. Wij – u en ik – hebben het al vaker gehad over syn­es­the­sie en over de meest voor­ko­men­de kenmerken ervan (1, 2, 3, 4) en ik heb ook al eens geschre­ven over andere aspecten van syn­es­the­sie, zoals het zien van pijn (5), maar dit keer gooi ik er nog een meta‐laagje overheen. Omdat ik onlangs een dag of acht op de bank lag met een nare griep en steeds dieper wegzonk in een soort ultra­su­per­me­t­azelf­re­flec­tie, ‘zag’ ik de dingen ineens heel helder. Het was zo’n griep die je niet vloert, maar die je wel uit­scha­kelt en dat zijn de ergste. Die dagen waarop je niet coherent kunt denken, lezen en schrijven, maar waarop je je ook niet slecht genoeg voelt om gedach­ten­loos onder zeil te zijn. Op zulke dagen is alles buiten mij donker, en in mijn hoofd is het licht. Mijn ‘beleving’ begeeft zich – als ik het van buitenaf beschouw – als een licht­ge­ven­de ver­schij­ning in een her­me­tisch zwart vlak (zie foto hierboven), het licht is een soort visuele samen­bal­ling van mijn ‘zijn’. Hoe het er voor mij uitziet, is natuur­lijk de omge­keer­de versie…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    Mijn con­ser­va­tie­ve hoofd en het uit­ge­been­de bosschage

    Terwijl ik dit schrijf kleppert er een specht tegen een boomstam en toen ik van­och­tend opstond was een bosuil zijn ter­ri­to­ri­um aan het afbakenen met zijn oehoe­ge­roep, kortom: ik heb geen klagen. Toch is dat exact wat ik ga doen, want als het om natuur gaat ben ik behoudend; als er een dier in mijn tuin zit dan beschouw ik dat als een defi­ni­tie­ve factor. Wanneer ik bij­voor­beeld een eekhoorn zie, heb ik vanaf dat moment een eekhoorn in de tuin, ontdek ik een egel, dan betekent dat dat ik een tuin met egels heb, en zie ik padden, dan zitten er dus padden in de tuin. Voor mij is dat dan geenszins van tij­de­lij­ke aard, voor mij is dat voorgoed. De afgelopen week werd mijn wens om alles bij het oude te houden danig op de proef gesteld. Toe­ge­ge­ven, ik voel me gauw tekort­ge­daan als het op dieren aankomt. Ik herinner me dat ik in de zomer maan­den­lang uit mijn humeur was omdat de kleine vogeltjes uit het vroege voorjaar zich niet meer lieten zien. En Wannes en ik breken al de hele winter als het gevroren heeft het ijs in de vijver, omdat in onze ver­beel­ding de kikkers die er…

  • Stukjes in het wild

    Jarig (met liefs voor mijn moeder)

    ‘Ik dacht nog: ik weet helemaal niet meer hoe je eruitziet’, zei ze. Als je emigreert is schuld­ge­voel een tweede natuur. Je bent nergens bij, je kunt nergens mee helpen, je bent er niet op belang­rij­ke momenten en niemand weet nog hoe je eruitziet. En dat is in elk geval niet hun schuld, dus go figure. Mijn moeder zegt vaak. ‘Ik had er best bij willen zijn.’ Of: ‘Ik had je best wel willen verzorgen.’ Of: ‘Ik had je wel willen helpen.’ En hoewel de meeste zins­con­struc­ties sug­ge­re­ren dat ík iets misloop, is het schuld­ge­voel over wat zij allemaal misloopt alles­ver­zen­gend. Want als je vertrekt ontneem je mensen de kans om zich om je te bekom­me­ren, om je te koesteren en om je te verzorgen. Als je ziek bent kunnen ze je niet soigneren, als je jarig bent niet feli­ci­te­ren, en in het aller­erg­ste geval weten ze gewoon helemaal niet meer hoe je eruitziet. 43 jaar geleden kon zij niet zien aankomen dat ze zich zo onthand zou voelen op een dag als vandaag. Dus plaats ik vandaag, op mijn ver­jaar­dag, even een fotootje voor mijn moeder. Zodat ze in elk geval nog weet hoe ik eruitzie. Met heel veel…