• Stukjes in het wild

    De structuur van asfalt

    Het onhandige aan mijn vak is dat ik er moeilijk reclame voor kan maken, omdat ik een over­dre­ven discrete schrijf­coach ben. Als de auteurs die ik begeleid iets moois maken en successen boeken, wil ik niet roepen dat ik daar de hand in had, omdat ik mijn eigen invloed niet wil over­schat­ten, maar ook omdat ik niet wil dat ik iets van de glans afhaal door het woord schrijf­coach te laten vallen. Daarom publi­ce­ren mensen verhalen zonder dat ik er al te nadruk­ke­lijk mee aan de haal ga, daarom boeken mijn pupillen successen zonder dat iemand weet dat ik meelas, meedacht of mee­schreef. Maar als iemand me in het dankwoord uit­druk­ke­lijk noemt, dan wil ik wel een klein stukje van het gordijn opzij trekken. Voor een vriend Het begon tijdens een cursus non‐fictie schrijven. ‘Ik wil een verhaal maken over een vriend,’ zei de cursist. Die vriend was iemand wiens zoon de diagnose autis­me­s­pec­trum­stoor­nis had gekregen, waardoor de vader zelf op zoek was gegaan naar zijn eventuele diagnose. Prima idee, zei ik. En zo geschied­de. We zetten het verhaal over de vriend in de steigers, de cursist research­te, kwam terug met materiaal, en bouwde een aanzet voor een verhaal. Maar…

  • Stukjes in het wild

    Brand­ge­vaar

    Het afgelopen jaar ontdekte ik iets wat ik altijd al dacht: ik mag niks fout doen. Ik kwam erachter dat ik de theorie van mogen worstelen en ploeteren best ken, maar dat ik in de praktijk volkomen blokkeer als ik een iets‐minder‐goede versie van mezelf dreig te zijn. Dat is een slechte houding als free­lan­cer: als je blokkeert blijft de kachel niet branden, en als je blokkeert omdat je jezelf onge­loof­lijk hard aanpakt, heb je kans dat je zelf als brandhout in de haard belandt. Ik werp mezelf graag op als ruim­har­tig en rea­lis­tisch, maar als het om het netto resultaat van mijn leven gaat, ben ik een zuinige boek­hou­der die niet kan wachten tot ze de aan­stich­ter van de disbalans een afran­se­ling kan geven. Een onbarm­har­ti­ge houding waarmee ik mezelf danig demo­ti­veer, die mijn cre­a­ti­vi­teit verstikt en die gro­ten­deels zinloos is. Al sinds het ontstaan van Het Eiland Neus heb ik één keer per jaar een nervous breakdown. Daar kom ik doorgaans redelijk snel uit, maar het afgelopen jaar lukte het niet meer. Het deed me denken aan mijn hamster, Babbel, die in zijn rad soms plot­se­ling ophield met lopen en dan ach­ter­waarts over de kop ging om ver­vol­gens…

  • Columns

    Seksisme is meer dan vuil­bek­ke­rij

    De Neder­land­se stichting CPNB die namens de boe­ken­sec­tor het Neder­land­se boek promoot, ligt onder vuur nadat ze vorige week het thema en de auteur van het boe­ken­week­es­say van 2019 had onthuld (DS 19 juni): een man zal schrijven over het thema De moeder de vrouw. Twee­hon­derd boe­ken­vak­kers trokken na dit bericht hun wenk­brau­wen op en besloten een open brief te schrijven waarin ze vragen waarom er anno 2018 gekozen is voor een thema waarbij de vrouw ver­een­zel­vigd wordt met de moeder én waarom voor beide boe­ken­week­uit­ga­ven een man de gelukkige is. Want niet alleen het boe­ken­week­es­say wordt door een man geschre­ven, eerder dit jaar werd bekend dat ook het boe­ken­week­ge­schenk aan een man is toe­be­deeld. De CPNB beant­woord­de de brief in de vorm van een stapeltje drog­re­de­nen. Het excuus dat de stichting aanbiedt, is van het kaliber dat doorgaans komt van mensen die eigenlijk vinden dat ze niets verkeerd hebben gedaan. Geen ‘sorry dat ik dit heb gedaan’, maar ‘sorry dat je me verkeerd begreep’. De CPNB schrijft: ‘Dat over het thema zo’n groot mis­ver­stand is ontstaan spijt ons zeer.’ Het pers­be­richt vervolgt direct: ‘Het idee van de moeder de vrouw aan het aanrecht is nooit het beeld geweest dat…

  • Columns

    Wie wil er nu geen vaginale eigen­waar­de?

    Als kleuter vond ik het fan­tas­tisch hoe mijn benen, als ik op de wc‐bril ging zitten, twee keer zo breed werden. Met duim en wijs­vin­ger mat ik ze: ja hoor, twee keer zo breed. En als ik ze plat drukte, zelfs drie keer. Won­der­lijk! Die ver­won­de­ring duurde een paar zalige jaren, tot ik doorkreeg dat vrou­wen­be­nen helemaal niet breed hoorden te zijn. Ik was een jaar of tien toen het moment aanbrak dat ik me in de een­zaam­heid van het kleine kamertje zat te schamen voor mijn brede benen, zozeer dat ik soms al plassend mijn spieren aanspande om mijn slanke benen ook zittend te behouden. ‘Er is een mil­jar­den­bu­si­ness gebouwd op de onze­ker­heid van jonge meisjes’, zei Bieke Purnelle van Rosa, het ken­nis­cen­trum voor gender en feminisme, gisteren in deze krant (DS 5 juni). Ze reageerde op het bericht dat in 2016 de helft meer ‘schaam­lip­cor­rec­ties’ werden uit­ge­voerd dan in het jaar daarvoor (DS 4 juni). Haar duiding is een belang­rij­ke aan­vul­ling op de ver­kla­ring die de onder­zoe­kers mee­s­tuur­den voor de explo­sie­ve toename van zulke operaties: de por­no­fi­ca­tie van de samen­le­ving. De ‘por­no­fi­ca­tie van de samen­le­ving’ is een fijne schuldige om aan te wijzen, want zo heeft niemand het gedaan.…

  • Columns

    Imaginary friends Meghan en Harry

    Een van mijn vrienden gelooft in bui­ten­aard­se wezens. Er is er ook een die gelooft in Messi, eentje gelooft in Allah, nog een ander in Pascale Naessens. Ik heb ook een vriend die zweert bij home­o­pa­thie, eentje die gelooft dat er ‘iets’ is, en dit weekend kwam ik erachter dat onver­wacht veel mensen in mijn omgeving geloven in een bruids­jurk ter waarde van een gezins­wo­ning. Dat mijn vrienden kri­tiek­loos sprookjes bin­nen­le­pe­len, kan ik aan­vaar­den. Ik zal hun logica bestrij­den, mochten ze erover willen praten, ik zal hun toe­wij­ding een betere zaak waardig achten, en ik zal betwij­fe­len of hun over­tui­ging de wereld veel goeds zal brengen. Maar ik zal ook hun verlangen naar een gerust­stel­lend verhaal accep­te­ren zoals ik het weer aanvaard: soms regent het nu eenmaal. Sommige mensen voelen zich geborgen bij schijn­ver­to­nin­gen van divers allooi en een deel van die mensen hing zaterdag betoverd voor de buis. Van mij mag het allemaal, geloof in sprookjes zoveel je wilt, als je er een ander maar niet mee schaadt. En dat is waar de schoen wringt. Want de over­dre­ven hoe­veel­heid tijd, geld en middelen die dit weekend wereld­wijd in het huwelijk van de Britse prins Harry en zijn verloofde Meghan…

  • Over natuur

    Hier gaat het om: insecten

    Wat je hoort Je hoort eksters en kikkers, die soms krek hetzelfde geluid maken, het zondagse gezoem van een paar vliegende insecten en het wegen­net­werk in het noord­oos­ten van Leuven. Wat je ziet Hier gaat het om. Zie je al die vliegsels? Al die bewegende flie­ber­tjes in beeld. Dat is wat er gebeurt als je je gazon veel minder maait. Beestjes. En die beestjes zijn belang­rijk. Voor ons allemaal. Ze eten en worden gegeten en houden zo al onze eco­sys­te­men draaiende. Als die beestjes ver­dwij­nen, verdwijnt uit­ein­de­lijk alles. Stop dus maar met maaien.   • Meer infor­ma­tie over minder maaien.

  • Wat ik las

    Lezens­waar­dig­he­den – 25 mei 2018

    De waarde van een Mening – met Sheila Sitalsing In de categorie beluis­te­rens­waar­dig: de Pegel­pod­cast. De beschrij­ving van de podcast is: ‘Hoe houd je het hoofd boven water als freelance jour­na­list? En hoe maak je ruimte voor projecten die je écht belang­rijk vindt? Zzp’ers Erwin van ’t Hof en Sjoerd Arends gaan bij freelance jour­na­lis­ten langs op zoek naar ant­woor­den.’ Ik vermoed dat elke ‘media­wer­ker’ deze uit­zen­din­gen, net als ik, met grote belang­stel­ling zal beluis­te­ren. Uit de afle­ve­ring met Sheila Sitalsing: De concerns zijn veel afhan­ke­lij­ker van free­lan­cers, maar de ver­ant­woor­de­lijk­heid die daarbij hoort zie ik op Persgroep‐niveau nog niet. Ik kan een grote mond hebben, maar ik zie veel free­lan­cers om me heen die dat niet durven. Hoe krijg je een waardevol gazon? Deze materie gaat me zeer aan het hart. Wannes en ik gaan dit jaar veel minder maaien dan anders, en ik hoop dat steeds meer mensen beseffen dat hun nette tuintjes niet onschul­dig zijn. Te vaak maaien is niet goed. Bloemen krijgen zo geen kans om te bloeien en insecten hebben geen schuil­plaats en geen voedsel. Bovendien zal een kort gemaaid gazon in de zomer te snel uitdrogen, waardoor de ont­wik­ke­ling van pad­den­stoe­len geen kans krijgt.…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    Vijf dingen die ik leerde in mijn cursus Natuur­gids

    1. Iedereen die iets zeker weet, moet je wan­trou­wen De natuur is als voetbal: iedereen heeft er een mening over, maar bijna niemand weet waarover hij het heeft. Als ik naar mezelf kijk: ik wist mijn hele leven hoe een merel klonk, tot ik te maken kreeg met mensen die écht weten hoe een merel klinkt. Toen besefte ik dat ik jarenlang allerlei zwart­kop­pen, tuin­flui­ters en soms zelfs rood­borst­jes op een merel­hoop­je had gegooid. De natuur­gids­cur­sus leidde voort­du­rend tot nede­rig­heid: wat de ene lesgever ons leerde, stelde de volgende weer in vraag en wat wij zeker dachten te weten, lag negen van de tien keer toch een beetje anders. 2. Spoor­zoe­ken en vinden Je kunt als natuur­gids niet alles weten en je kunt in een natuur­gids­cur­sus niet alles leren. Dat is frus­tre­rend, maar een fact of life waar je aan kunt wennen. Wat ik wel heb geleerd is om de omgeving te obser­ve­ren: wat zie je, hoor en ruik je? En wat mag je dan in deze tijd van het jaar ver­wach­ten aan planten en dieren? Een omgeving door­gron­den, is als spoor­zoe­ken: open plekken, jonge scheutjes, bloeiend kruid, bast‐ en blad­scha­de, druppels, pluisjes, zaadjes, eitjes, knaag­tand­jes en voet­af­druk­ken, alles telt…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    Een jaar­over­zicht in mei

    Het is mei. Niet echt een maand voor jaar­over­zich­ten, maar des te beter. Ik had de filmpjes van 2017 nog niet laten zien. Behalve het drama tijdens het uit­vlie­gen van de meesjes natuur­lijk. Maar er was ook allerlei vreug­de­vols in 2017. Bij dezen.

  • Wat ik las

    Lezens­waar­dig­he­den – 19 mei 2018

    Dra­ma­ti­sche afname van insecten We ver­nie­ti­gen de fun­da­men­ten van de kringloop: de insecten. Ook in Nederland is nu een schrik­ba­ren­de afname gecon­sta­teerd.  Insecten zorgen voor een gezonde bodem, zodat planten kunnen groeien, ze bestuiven bloemen, bomen en gewassen en ze zijn onmisbaar als voedsel voor vogels en andere dieren. Twee lang­lo­pen­de studies van in totaal acht insec­ten­groe­pen in natuur­ge­bie­den bij Wijster (Drenthe) en in natuur­ge­bied Kaaistoep (Noord‐Brabant) zijn uitvoerig gea­na­ly­seerd. De weten­schap­pers con­clu­de­ren dat in 27 jaar tijd twee derde van onder­zoch­te groepen verdwenen is. Enige lucht­punt­je: de wantsen zijn stabiel gebleven. Seksisme in de letteren Revisited Gaea zet het nog eens glas­hel­der op een rijtje: over de man­ne­lij­ke toon­zet­ting in de letteren en de gevolgen daarvan voor vrouwen. De oorzaken van het feit dat vrou­we­lij­ke auteurs een lager soor­te­lijk gewicht hebben, zijn complex. Sowieso wordt er in beoor­de­lin­gen van lite­ra­tuur (of dat nu in sub­si­die­com­mis­sies, jury’s, recensies of bij het samen­stel­len van bloem­le­zin­gen is) met een man­ne­lij­ke lat gemeten, want onze poëtica is nu eenmaal mannelijk, net als de literaire canon waar we mee opgroeien. What are the most common American political insults? Op de blog van Oxford Dic­ti­o­na­ries verscheen in 2014 een stukje over hoe links en rechts…

  • Columns

    De Titanic en het Noord­sta­ti­on

    Eerst hoopte ik nog dat ik Wim De Vilder verkeerd had verstaan in de ­bericht­ge­ving rond de toestand aan het Brusselse Noord­sta­ti­on, waar minstens honderd mensen al enkele weken onder erbar­me­lij­ke omstan­dig­he­den hun dagen door­bren­gen. ‘CD&V wil overleg met de Brusselse regering en wijst erop dat er ook vrouwen, kinderen en zieke migranten aan het Noord­sta­ti­on ver­blij­ven’, zei de nieuws­le­zer in Het journaal van vrijdag 4 mei. Vrouwen, kinderen en zieke migranten? Nee, dat had ik vast verkeerd begrepen. Maar nadat ik het item nog eens had bekeken, moest ik vast­stel­len dat het er inderdaad op leek dat CD&V het oude adagium ‘vrouwen en kinderen eerst’ had opge­poetst om in een regering die het probleem aan het Noord­sta­ti­on ‘een hygi­ë­ne­pro­bleem’ noemt, toch nog enige barm­har­tig­heid te veinzen. ‘Ik heb begrepen dat het gaat over daklozen, zieke mensen en moeders met kinderen,’ vertelde Kris Peeters. ‘Dat is een wat andere groep dan alleen de trans­mi­grant.’ Goed, dus er voltrekt zich een ramp en iemand begint te roepen: ‘Vrouwen en kinderen eerst!’ Waar kennen we dat van? O ja, uit verhalen over scheeps­ram­pen. Titanic, Leonardo DiCaprio en Kate Winslet. Verhalen die veelal over­ge­ro­man­ti­seerd zijn, een uit­zon­de­ring zelfs als we de onder­zoe­kers mogen…

  • Wat ik las

    Lezens­waar­dig­he­den – vrijdag 10 mei 2018

    Schenk woorden en blijf Deze afscheids­brief, die Alex Boogers schreef aan Renate Dor­re­s­tein, vond ik erg mooi. Het korte berichtje waarin ik je, zoals zovelen later, een hart onder de riem wilde steken bleek prompt het begin van een opbloei­en­de cor­res­pon­den­tie. De band die daarop ontstond betitelde jij als eerste als ‘vriend­schap’. Ik schreef je met nach­te­lij­ke regelmaat veel te lange, slordige mails. Jij beant­woord­de ze vaak met prachtige zinnen, treffende beschrij­vin­gen, en de voor jou zo ver­trouw­de humor. Je maakte nooit een geheim van je ziekte, en hoewel we hadden afge­spro­ken dat ik er niet naar zou vragen beschreef je regel­ma­tig in welke fase je nu weer verkeerde met de bij­be­ho­ren­de voor­ge­schre­ven ‘heerlijke medicatie’, en wist je zonder dramatiek precies te beschrij­ven hoe het je verging. De goede ver­staan­der las de loop­gra­ven­strijd die je elke dag voerde voor enkele cen­ti­me­ters winst. Je wilde dóór en verder, maar natuur­lijk wel op jouw voor­waar­den, en zo heb je precies geleefd. Langer en inten­sie­ver dan je misschien ook zelf had verwacht. There is no campus free speech crisis: The right’s new moral panic is largely imaginary Linkse uni­ver­si­tei­ten willen ons de mond snoeren, sputteren de rechts‐radicalen tegen­woor­dig bij het minste of geringste.…

  • Columns

    Slecht is de norm

    De borstel van de stoffer en blik was stuk. Het handvat lag in tweeën, omdat ik dacht dat ik een vast­ge­koekt restje vie­zig­heid wel even weg kon schrobben met het harde randje voor aan de veger. Het was al de derde keer dat ik het handvat van zo’n plastic borstel brak, wat te denken geeft over mijn aanpak van vast­ge­koek­te restjes, maar ook over de kwaliteit van het handvat. Weemoedig dacht ik terug aan vroeger, toen een blik nog van blik was en een veger van hout. Met een beetje dis­ci­pli­ne ging zo’n setje een half leven mee. Ik vroeg me af waar je als bewuste consument nog een degelijke, duurzame stoffer en blik kon kopen en sloeg aan het googelen. Al klikkend rea­li­seer­de ik me wat ik aan het doen was: ik research­te de ingre­di­ën­ten van een stoffer en blik om te voorkomen dat ik bijdroeg aan ver­spil­ling en het liefst ook aan misbruik, ver­gif­ti­ging en ont­heem­ding. Terwijl het natuur­lijk veel logischer zou zijn als dit de norm was: dat grond­stof­fen zorg­vul­dig gebruikt worden en dat niemand ziek of arm wordt door mijn behoefte aan poets­ge­rief. Het zou pas kloppen als ik als een ware gangster moeite zou moeten…

  • Wat ik las

    Lezens­waar­dig­he­den – dinsdag 1 mei 2018

    Kan­toor­knup­pel, het ga u goed – 925.nl Either you love him or you hate him lijkt me geen slechte manier om Jort Kelder te beschrij­ven, met daarbij de kant­te­ke­ning dat beide sensaties zich in hoog tempo kunnen afwis­se­len. Zo ervaar ik ergernis en afschuw én bewon­de­ring en gea­mu­seerd­heid als ik hem aanschouw, maar hoe het ook zij: schrijven kan hij als de beste, en deze 925‐memoires zijn lezens­waar­dig. In dit artikel draagt hij de site 925.nl (lees: nine‐to‐five) voorgoed over aan FTM.nl (Follow The Money). ‘Gemiddeld bereikt 925 zo’n 130 duizend unieke bezoekers per maand, met uit­schie­ters naar het dubbele. We zouden dat aantal vrij makkelijk kunnen verhogen, maar vinden het eigenlijk wel goed zo. Heel veel meer hoog­op­ge­lei­de kan­toor­knup­pels die in finan­ci­ë­le stukken  geïn­te­res­seerd zijn, zal dit vlakke land niet herbergen. Alleen denkt de adver­ten­tie­we­reld in andere aantallen. Om van banners te kunnen bestaan en de bloggers accep­ta­bel te kunnen honoreren, is minstens het tien­vou­di­ge bezoek nodig. En daar bedanken wij voor, ook al omdat we graag met een letterbak voor meer dan vier­hon­derd woorden blijven werken. Het adver­ten­tie­mo­del is, kortom, dood. Toen we begonnen, kon een business‐site nog tientjes per duizend bereikte bezoekers rekenen. Met dank aan massa‐platforms…

  • Columns

    De gluur­cul­tuur is een hit

    Een jaar of twintig geleden begon ik een klan­ten­kaar­ten­car­rou­sel. Met een stel vrienden ruilde ik klan­ten­kaar­ten in de hoop dat ons win­kel­pro­fiel een rommeltje zou worden en de super­markt zou denken dat de veer­tig­ja­ri­ge man in ons gezel­schap tampons en make‐up aan­schaf­te, terwijl de student budget had voor een dagelijks biefstuk. We hoopten een stok in de spaken van het systeem te steken en hoewel het goed­be­doeld was, is het een schit­te­rend voorbeeld van de half­bak­ken houding die velen van ons aan­nemen als het om per­soons­ge­ge­vens gaat. We wilden niet meewerken aan listige mar­ke­ting­trucs, maar we wilden wel korting. Het was een klein protest tegen een steeds groter wordend probleem: de handel in per­soons­ge­ge­vens die voor­spel­len wat ervoor nodig is om ons onze ziel te laten verkopen. ‘Een spin­nen­web waarvan we nau­we­lijks door­heb­ben dat we erin zitten’, zo beschreef tech­no­so­ci­o­loog Zeynep Tufekci de ver­lei­dings­tech­no­lo­gie die ons omringt vorig jaar in een TED Talk. Ze ver­ge­lijkt onze online omgeving met het snoeprek bij de kassa van de super­markt: het valt niet op dat het er staat, we nemen het niet eens serieus als ver­lei­dings­tech­niek, maar uit de omzet­cij­fers blijkt dat het werkt. Volgens Tufekci is onze online omgeving volledig opge­trok­ken uit…