• Stukjes in het wild

    Sucker for ser­veer­sug­ges­ties

    Alle foto’s © Maartje Luif Ser­veer­sug­ges­tie is het woord dat fabri­kan­ten op de ver­pak­king van een product zetten om te voorkomen dat ze ervan worden beschul­digd mis­lei­den­de infor­ma­tie op het etiket te vermelden (in sommige landen is het verplicht). Dus als een soep­fa­bri­kant op een blik erw­ten­soep zónder worst een foto plaatst van een dampend bord soep mét worst, dan staat er ser­veer­sug­ges­tie bij, zodat jij niet denkt dat je die stukjes worst in het blik kunt vinden. Tot zover niks om vrolijk van te worden, zulke wetgeving is logisch en nodig. Maar het woord ser­veer­sug­ges­tie herbergt een reeks beloften die het zelden inlost. Zo is serveren voor mij iets wat je doet als je gasten hebt, en alleen bij een gerecht dat mooi is en smakelijk oogt. Voor Wannes en mij schep ik meestal gewoon op. Bovendien is ser­veer­sug­ges­tie een woord dat klinkt alsof iemand op je arm tikt en zegt: ‘Hee, mag ik een suggestie doen? Als je eens gasten hebt, kun het ook zo serveren!’ En omdat het woord ser­veer­sug­ges­tie daar allemaal niks mee te maken heeft, maar slechts dient om de wetgeving voor te zijn, wordt het algauw een pot­sier­lij­ke aan­ge­le­gen­heid. I’m a sucker for ser­veer­sug­ges­ties. Want…

  • Stukjes in het wild

    Het perfecte beroep

    Het is deze maand zes jaar geleden dat ik begon als online schrijf­coach nadat ik in veertien jaar ‘gewoon’ lesgeven zoveel mensen had gezien dat ik niets liever wilde dan even helemaal geen mensen meer zien. Ik verzon een nieuw beroep, tuigde een website op en stortte me op schrif­te­lij­ke schrijf­cur­sus­sen voor eenzaten met schrijf­am­bi­ties. Het was een beetje zoeken, mijn nieuwe beroep. Want hoe moest ik dat doen, per e‐mail een schrijf­cur­sus geven? Hoe kon ik zorgen dat het niet te arbeids­in­ten­sief werd, met al dat leeswerk? Hoe moest ik voorkomen dat mijn woorden op papier mensen kwetsten, zoals soms gebeurde? Hoe kon ik vermijden dat degene aan de andere kant van de e‐mail me verkeerd begreep? Of dat de schrijver in kwestie iets anders zou ver­wach­ten dan ik kon bieden? Hoe kon ik genoeg verdienen zonder dat het voor de hulp­vra­ger een te dure hobby zou worden? Hoe kon ik admi­ni­stra­tie­ve rompslomp voorkomen? En welke verzoeken zou ik wel of niet aannemen? Kon ik alles bege­lei­den? Na verloop van tijd vielen de dingen op zijn plaats. Zo beloofde ik een tijd lang gratis diagnoses, waarmee mensen soms zo geholpen waren dat ik ze nooit meer terugzag. Inmiddels geef…

  • Stukjes in het wild

    Maartjes foefjes: cir­kel­vor­mig bakpapier

    Omdat ik zelfs op de meest roman­ti­sche momenten geneigd ben praktisch te doen, leek een life­hack­ru­briek me echt iets voor mij. Maar ik vind lifehack een rotwoord, daarom: foefjes. Voor de Belgen: een foefje is een trucje, een slim­mig­heid­je. Heb je ook behoefte aan een prak­ti­sche oplossing voor iets? Leg mij je vraag voor, dan denk ik met je mee. Vandaag: cir­kel­vor­mig bakpapier. Rond bakpapier Sommige foefjes heb ik niet zelf bedacht. Zo is dit foefje onder de meeste beroeps­koks wel bekend, maar als er één plaats is waar bakplaten vaak helemaal niet rond zijn, dan is het wel in pro­fes­si­o­ne­le keukens. Het is dus belang­rijk dat juist par­ti­cu­lie­ren het licht zien. Geen dank! Ik heb een oven waarin de de stan­daard­bak­plaat rond is. Dat betekent dat ik regel­ma­tig ronde vellen bakpapier nodig heb. Toen ik dit foefje nog niet kende, prevelde ik een schiet­ge­bed­je, waarna ik het papier toe­ta­kel­de tot iets waarmee je het examen voor de perfecte cirkel never­nooit­niet zou halen. Als het teleur­stel­len­de resultaat groter was dan de bakplaat of taartvorm, maakte het niet uit. Voedsel wordt god­zij­dank niet lekkerder als het gebakken is op een perfecte cirkel. Maar als het velletje kleiner was dankzij het mis­knip­pen…

  • Stukjes in het wild

    Mijn kapoen

    Tradities, ik heb er weinig mee. Als ik vroeger twee keer achter elkaar dezelfde weg naar school fietste, was ik al verveeld. Ik hield van feestjes om het feestje, niet omdat het een traditie was. Het besef dat je kerst slechts met kerst zou kunnen vieren en de weten­schap dat we alleen in de trein een rolletje Topdrop kregen, vond ik eerder beknel­lend dan gerust­stel­lend. Vandaag krijg ik een Nieuws­jaars­brief van mijn metekind. Tot twaalf jaar geleden wist ik niet wat een Nieuws­jaars­brief was en tot drie jaar geleden wist ik niet hoe het voelde om er zelf een te krijgen. Nieuws­jaars­brie­ven zijn een traditie in Vlaan­de­ren. Doorgaans worden ze op 1 januari of in de dagen daarna voor­ge­le­zen door kinderen aan hun peters en meters. Tra­di­ti­o­neel eindigen ze met Uw kapoen. Vaak kauwen scholen de brieven voor, maar leuke kinderen en leuke ouders maken er iets eigens van. Het is het eerste jaar dat mijn metekind ver­staan­baar kan praten, in volzinnen die ik helemaal begrijp, dus ik kijk ernaar uit. Want ik heb dan wel weinig met tradities, maar ik heb wel veel met kinderen die hun plan­ken­koorts in de ogen kijken, ik heb veel met het geaarzel vooraf,…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    Mos­sel­e­las­ti­ci­teit

    Foto: mossel op het pad. Ze hebben de grote vijver leeg­ge­pompt. Voor het eerst in decennia kwam het slijk aan de opper­vlak­te en deze winter lieten de tien­tal­len aal­schol­vers het pro­vin­ci­aal domein links liggen, want als er niets te duiken valt, duiken ze wel ergens anders.  Alles ver­an­der­de. De meer­koe­ten ver­trok­ken naar de kleine visvijver, de eenden zochten ruzie in de watertjes achter het zwembad, en in de grote vijver – bij ons thuis ook wel het meer genoemd – zagen we ineens dagenlang vijf witte zil­ver­rei­gers balan­ce­ren op één been, want die houden wél van enkeldiep water. Ook de kraaien ver­an­der­den. In plaats van kleine vogeltjes op te jutten en hun fors­bol­len te tonen aan volwassen eksters zagen we ineens een heel andere dag­be­ste­ding: mosselen eten. En dat is nog geen sinecure als kraai, want de flinke snavel waarmee ze eikeltjes in de grond ver­stop­pen of jonge meesjes uit hun nest plukken, blijkt niet handig genoeg voor het open bikken van een vast­hou­den­de mossel. Minu­ten­lang hebben we de afgelopen maand mogen aan­schou­wen hoe ze de verharde paden gebruik­ten als breek­ij­zer. Hoe ze eerst de mosselen uit de modder opdiepten, of er een afpakten van een zwakke meeuw, hoe ze…

  • Stukjes in het wild

    Donor in het diepst van mijn gedachten

    Foto: 1990 Was ik veertien? Zestien? Achttien? Ik weet het niet meer, maar ik weet nog wel dat ik een raar gevoel in mijn buik kreeg toen ik mijn donor­co­do­cil met de post ontving. Voor het eerst stond het zwart op wit: ik ging dood. Ik wist wel dat ik doodging, ik was namelijk al duizend keer dood­ge­gaan. Dat is wat hypo­chon­ders doen: doodgaan, oefenen voor het fatale moment. Maar door dat berichtje van de overheid met afspraken voor de dag die me de das om zou doen, haperde mijn tie­ner­hart toch een ogenblik. Ik had het codicil zelf aan­ge­vraagd, want ik was een donor in het diepst van mijn gedachten. Ik moest zelfs wachten voor ik officieel gere­gi­streerd mocht worden en naar mijn oordeel was het meer dan eens kantje boord. De dag dat de envelop bin­nen­kwam, was ik daarom ondanks het rare gevoel in mijn buik ook opgelucht: nu zou dat gesterf van mij tenminste nog ergens toe dienen. In het begin vond ik het raar om het contract over mijn over­lij­den altijd bij me te hebben, maar algauw zat het me als gegoten en na verloop van tijd begon ik zelfs een zekere ver­ant­woor­de­lijk­heid te voelen naar…

  • Stukjes in het wild

    De Blije Bukster wordt vandaag 13 jaar

    Twaalf jaar geleden plaatste ik dit verhaal voor het eerst. Sindsdien plaats ik elke 14 februari het verhaal van De Blije Bukster: een ode aan de dag dat ik mijn stoute schoenen aantrok, waarna ik mijn stoute veters en de perfecte man strikte. Wannes heette in 2005 op internet Yuri Maanzand Vandaag twaalf jaar geleden was ik in staat van ex. En als ik ergens geen zin in had, was het wel om in staat van ex zijn. Ik wilde wilde romances, hete harts­tocht en bakken vol aandacht. Maar goed, als je nog niet zo lang in staat van ex bent, dien je wat geduld te hebben. En daarvoor moet je dus niet bij mij zijn. Geduld. Ik weet niet eens hoe je het schrijft. Ik kan bijzonder slecht afwachten. Mijn handen zijn voor het heft gemáákt. Dus terwijl ik in alle staten van ex was, brak er ineens een Valen­tijns­dag aan. Doorgaans vergeet ik Valen­tijns­dag keihard, maar nu was er werk aan de winkel. Ik heb geen Valen­tijns­dag nodig om ver­lei­de­lij­ke briefjes te schrijven, ik kan immers erg slecht afwachten, zodoende neem ik regel­ma­tig zelf het heft in handen. Maar een dag dat je zonder humbug al je poet kunt inzetten…

  • Columns

    Hoe Facebook ons vinkje wel krijgt

    ‘Het programma is gestopt. Wil je een fou­ten­rap­port versturen om ons te helpen het programma te ver­be­te­ren?’ De eerste keer dat ik die ­melding op mijn scherm kreeg, moet een jaar of twintig geleden geweest zijn. Ik vroeg me onge­twij­feld af wat de vraag te betekenen had. Moest ik op ‘verzenden’ klikken? Of juist niet? Wat was een fouten­rapport? Een regi­stra­tie van wat ik had gedaan? En wat hád ik eigenlijk gedaan? Was het intiem? Mochten ze het weten? Trouwens, hoe gingen ze dat dan ‘ver­sturen’? Op mijn thuis­com­pu­ter had ik nog geen internet, dus ik stelde me voor dat er ergens in het moe­der­bord een chip wachtte tot het internet voor par­ti­cu­lie­ren betaal­baar werd, om zodra ik eindelijk zou inbellen, een scheeps­la­ding com­pu­ter­kliks door te spelen aan iemand die daar god‐weet‐wat mee zou doen. Tege­lijkertijd klonk het wel goed, die ver­be­te­ring. Niets ple­zie­ri­ger dan dat het programma niet meer zou crashen, toch? Dus volgde ik een zwalk­s­tra­te­gie: soms koos ik voor ‘verzenden’, soms voor ‘bekijk het maar met je gespi­o­neer’. Toen ik in het jaar 2000 thuis internet kreeg, klikte ik steeds vaker op ‘niet verzenden’. De spi­o­na­ge­chip en de hotline zaten me niet ­lekker en mede dankzij een…

  • Columns

    Hulp­lij­nen bij de tafel van 28

    Maartje Luif ergert zich aan de kritiek op cyclus‐apps. We mogen ze inderdaad niet blind ver­trou­wen, maar ze helpen vrouwen wel om meer grip te krijgen op hun cyclus. In Zweden zouden 37 vrouwen zwanger zijn geworden ondanks het gebruik van de app Natural Cycles. Die had moeten voorkomen dat ze zwanger werden (DS 22 januari). Er werd in de ‘Des­al­niet­te­min’ mees­mui­lend over gedaan: dachten vrouwen echt dat een app hun vrucht­baar­heid zo nauwgezet kon voor­spel­len? Moesten big data voortaan onze leidraad worden bij het van bil gaan? Ook Ignaas Devisch zette in zijn column vraag­te­kens bij mobiele gezond­heids­tech­nie­ken (DS 23 januari). Het blinde ver­trou­wen van mensen in mobile health moet met argwaan worden bekeken en de over­be­vol­king zou met dit nieuwe snufje zeker niet worden bestreden. De vraag­te­kens over de kritiek­loze manier waarop een deel van de mensen gezond­heids­tech­no­lo­gie gebruikt, zijn uiteraard terecht. Maar de aan­lei­ding voor die kant­te­ke­nin­gen, een app die een vrouw helpt om inzicht te krijgen in haar cyclus, verried een enigszins man­ne­lij­ke blik. Juist in een tijd waarin weten­schap­pers steeds vaker erkennen dat de kennis van en het onderzoek naar vrou­wen­lij­ven ach­ter­blijft, en waarin je gezond­heid, car­ri­è­re­kan­sen en armoede niet los kunt zien van vrucht­baar­heid, is het emancipa­toire effect van een…

  • Columns

    Klagen, dat doen wij hier niet

    Zes jaar geleden werd ik horendol van mijn buur­hon­den die dag in dag uit alleen in de tuin zaten en blaften naar elk teken van leven dat zich aandiende: de wind, een vogel, een spin, een stem, een bel. Het lukte me niet meer me op mijn werk te con­cen­tre­ren en na een paar weken was ik compleet mesjokke. Met de buurman praten, bleek vruch­te­loos en na ampele over­we­gin­gen besloot ik de buren aan de andere kant te betrekken: samen sta je immers sterker. De buurvrouw in kwestie wist direct waarvoor ik kwam. ‘De honden! Het is vreselijk!’ Maar wie schetste mijn verbazing toen ze weigerde om samen met mij het gesprek met onze weder­zijd­se buurman aan te gaan, want ‘klagen, dat doen wij hier niet’. Ik stond perplex. Natuur­lijk kan ik allerlei redenen bedenken waarom je niet zou klagen: reper­cus­sies, een kosten‐batenanalyse, ver­le­gen­heid, een goed humeur, maar niet klagen ‘omdat wij hier niet klagen’, daar kon ik me weinig bij voor­stel­len. Om een lang verhaal kort te maken: niemand in de straat wilde een front vormen, mijn man en ik stonden er alleen voor, de hon­den­ei­ge­naar richtte zijn pijlen op ons en uit­ein­de­lijk blaften de honden én de buurman…

  • Over natuur,  Stukjes in het wild

    De beste wensen

    Vorig jaar maakten we de kikkers in al onze ijve­rig­heid dood, deze winter laten we alles op zijn beloop. We zijn niet gaan kijken, hebben het ijs geen strobreed in de weg gelegd en pas als de kikkers uit hun win­ter­slaap ontwaken, zullen we weten hoeveel witte buiken er op de bodem van de mortelbak blijven liggen. Dit jaar begon ik aan een cursus Natuur­gids. ‘Waarom wil je zoiets wreeds als de natuur bestu­de­ren’, vroeg mijn beste vriend. Wannes zegt dan: ‘Maar het is toch ook mooi, dat natuur?’ Ik twijfel nog. Hoe meer kennis je hebt, hoe beter je weet dat er weinig moois aan is. Tien eitjes van een pim­pel­mees in je nestkast is al een stuk minder leuk als je bedenkt dat – als de eitjes al uitkomen – slechts 10 procent het eerste jaar overleeft. In mei mochten we dat aan den lijve onder­vin­den toen we dachten dat het leuk was om getuige te zijn van het uit­vlie­gen van de pim­pel­mee­s­jes op ons terras. (tip: kijk tot het einde) Overigens bleek er ook een naar binnen te zijn gevlogen (daar kwamen we na het filmpje achter). Toen ik een hoop gefladder in de keuken hoorde, deed…

  • Columns,  Over natuur

    Enige wenken tegen doem­den­ken

    Stelt u het zich voor: aan het eind van het Journaal, na het weer­be­richt, komt er voortaan een psy­cho­loog in beeld die enkele tips geeft over hoe u kunt omgaan met het wereld­nieuws, met de problemen van deze tijd en de zaken waar u zich zorgen om maakt. Een soort humeur­be­richt, waardoor u niet over­span­nen raakt door het slechte nieuws dat u zojuist heeft moeten incas­se­ren. Het klinkt misschien vreemd, maar ik meen het serieus. In deze tijden van zenuw­slo­pen­de nieuws­stro­men blijkt uit steeds meer onder­zoe­ken dat de burger bevriest als het hem te veel wordt. De waanzin wordt eerder genegeerd dan bestreden. En als het aankomt op vechten, vluchten of bevriezen, rolt het balletje steeds vaker linea recta naar het holletje van de weerloze pas­si­vi­teit. Neem de vierde nationale klimaat­enquête, waarvan de resul­ta­ten onlangs openbaar werden gemaakt. De Belg is zeer bezorgd om het milieu, zelfs bezorgder dan om ter­ro­ris­me, kanker of armoede, maar toch hebben de meeste Belgen de afgelopen vier jaar hun gedrag niet sig­ni­fi­cant aangepast om kli­maat­ver­an­de­ring tegen te gaan. Ze zijn het wel van plan, zeggen ze, maar nu even niet. De Belg bevriest door de kli­maat­op­war­ming. Er werd al vaak voor gewaar­schuwd: vertel de…

  • Columns

    Het moeras van haat­be­rich­ten

    Allemaal terug naar jullie apenland! Wat komen jullie hier doen? Van ons pro­fi­te­ren? Klotevolk! Als ze gaan doppen, weten ze precies hoe het zit, maar onze taal spreken is o zo moeilijk? En wij maar werken voor dat crapuul. Ga terug naar waar je thuis­hoort! Welkom op de Facebook­pa­gi­na van de N-VA. Nee, dit is niet één racis­ti­sche faceboo­ker die zijn zelf­be­heer­sing verliest, dit zijn zinnetjes uit talloze reacties die afgelopen dinsdag bin­nen­drup­pel­den onder een artikel over een andere taal dan het Neder­lands toestaan op school. Een enkele keer reageert de moderator van de par­tij­pa­gi­na: ‘Chantal, alle respect voor je mening, maar hou het a.u.b. wel beschaafd’, maar die terecht­wij­zing (‘met alle respect’) is een uit­zon­de­ring. Het merendeel van de bezoekers mag onge­li­mi­teerd bele­di­gin­gen en ver­dacht­ma­kin­gen plaatsen. Een eindje verderop op de pagina: ‘Stamp die pro­fi­teurs toch eens het land uit, we zijn die zo beu als kouwe pap!’ De moderator is in geen velden of wegen te bekennen. Haat­be­rich­ten, dis­cri­mi­na­tie en inti­mi­da­tie van mensen of groepen leveren bij de slacht­of­fers dezelfde stres­s­klach­ten op als andere mis­drij­ven. Eerst de reflex: vechten, vluchten of bevriezen? Daarna onder meer angst, een laag zelfbeeld en in sommige gevallen een trauma. Als je tot…

  • Columns

    De omge­keer­de wereld

    ‘Zet de palm van je hand onder de kin van de man. Klauw je vingers. Vouw je mid­del­vin­ger naar beneden en duw met je wijs‐ en ring­vin­ger de oogbollen eruit.’ Deze instruc­tie kreeg ik op mijn dertiende tijdens een cursus zelf­ver­de­di­ging voor meisjes. In tien weken leerden we nee zeggen, hulp vragen, knie­schij­ven breken, ogen uitsteken en praten over seksueel geweld. De doel­stel­ling was ‘het vergroten van de fysieke en mentale weer­baar­heid van vrouwen en meisjes door middel van cursussen zelf­ver­de­di­ging en vecht­spor­ten’, maar de training kon niet voorkomen dat ik in de vijf jaar die volgden twee keer werd verkracht en nog vaker werd aangerand. Niet alleen lieten de situaties het niet toe knieën te breken of ogen uit te steken, ook wreekte zich het feit dat er geen cursussen waren waarin jongens en mannen werd geleerd hoe je zorgt dat een vrouw zich niet weerbaar hoeft op te stellen. In de #metoo‐discussie wordt ook vaak ingezet op de weer­baar­heid van vrouwen: zij moeten aan de bel trekken, zij moeten stop zeggen, zij moeten weglopen, zij moeten een klap geven, zij moeten aangifte doen. Maar laat ik je dit vertellen: veel vrouwen zijn dat zat. Weerbaar zijn is dodelijk…

  • Columns

    Dubbele loy­a­li­teit

    Ik moet iets bekennen, iets waar ik geheim­zin­nig over moet doen, omdat sommige mensen argwaan zullen krijgen, omdat er mensen zijn die zullen zeggen: ze wil er niet bijhoren. Ze doet niet mee. Ik mag twee nati­o­na­li­tei­ten aannemen. Ik mag Belg worden en Neder­lan­der blijven. Na elf jaar wonen en werken in België en na een huwelijk met een Belg kan ik namelijk aanspraak maken op rechten en plichten in twee landen. Houd het stil, want zodra ik er echt voor kies, mag er openlijk worden getwij­feld aan mijn intenties. Zo moesten in Australië deze week de senaats­voor­zit­ter, de vice­pre­mier en zes andere politici de politieke arena verlaten, omdat de wet ‘dubbel bur­ger­schap’ niet toestaat bij volks­ver­te­gen­woor­di­gers en rege­rings­le­den vanwege belan­gen­ver­stren­ge­ling. Iets dichter bij huis dreigde PVV‐leider Geert Wilders donderdag met een motie van wan­trou­wen tegen de nieuwe Neder­land­se minister van Bin­nen­land­se Zaken Kajsa Ollongren (D66), die naast de Neder­land­se de Zweedse nati­o­na­li­teit bezit, en tegen staats­se­cre­ta­ris Barbara Visser (VVD), die doordat ze in Kroatië is geboren ook een Kroatisch paspoort heeft. Dubbele loy­a­li­teit. Weg ermee! Ook in België wordt de juri­di­sche fictie van de model­bur­ger met slechts één enkele loy­a­li­teit op hoog niveau gepredikt. Na de staats­greep in Turkije…