Gesuis

Wij horen hier veel suizen. Verschillende wegen, de bomen die ruisen, de treinen in de verte, machines in huizen. Maar het mooiste suizen de vijvervogels. Niet de duiven, die flappen van flap-flap-flap, en ze zweven even, en ook niet de kleine vogeltjes, die dartelen en duiken. Maar de ganzen en de meeuwen. De droge weerstand van tientallen vleugels, het logge gewicht van een gans in de wind. De meeuwen die monotoon zoemen met duizenden lijfjes en een enkele schreeuw van wacht op mij. Er zijn dagen dat ik nog dieper de natuur in zou willen, maar tijdens dat gesuis, dat alle trillingen platdrukt, wil ik het liefste bij de vijvers blijven.

Waarom Choco niet door het luikje gaat (2)

Een jaar geleden schreef ik Waarom Choco niet door het luikje wil en sindsdien vraagt men mij regelmatig: is ze er al doorheen geweest? Een antwoord in drie delen.

1. Ja

Ja, ze is er al doorheen geweest. Het duurde even voor we het doorhadden, want het luikje zit in de kelder, dus we betrapten haar nooit op heterdaad en steeds als ze ergens was, was het de vraag hoe ze daar was gekomen. Dan volgde een eindeloze reconstructie: heb jij haar buitengelaten? Ja? Hoe laat? En heb je haar daarna nog binnengelaten? Enzovoort et cetera. Toen de slotconclusie steeds vaker was: ze is binnen terwijl niemand haar heeft binnengelaten, durfden we de Mexican wave aan te zwengelen: hoera! Choco is door het luikje! Na vier maanden toverspreuken en gemarchandeer, koos de adrenalinepoes eieren voor haar geld.

Het ging niet van harte. Ze sprong altijd eerst op de vensterbank naast de keukendeur om te kijken of er echt niemand was die ze kon raken op een zwakke plek met haar bezwerende gepiep – voor wie het gepiep van Choco niet kent: cuteness. Als wij onze rug recht hielden maar zichtbaar waren, bleef het gepiep aanhouden totdat we haar a. binnenlieten, b. de kamer uit gingen of c. het gordijn dichtdeden. In eerste instantie waren we gedisciplineerd. We doorstonden het gepiep of we maakten onszelf onzichtbaar. Maar het gevoel gekke Henkie niet te zijn nam toe en naarmate de tijd vorderde, was ik het beu om haar tot in de eeuwigheid te laten piepen, of om het rolgordijn te moeten neerlaten, of om de kamer de verlaten, of om … Het gevolg was dat we een zwalkbeleid hanteerden, variërend van nou, oké, kom dan maar tot nee, je weet heus wel waar het luikje is. Bovendien wisten we inmiddels wél zeker dat ze zo nu en dan door het luikje binnenkwam, maar we hadden eigenlijk geen idee of ze ook wel eens door het luikje naar buiten ging.

2. Het werd zomer

De zomer naderde en voor het eerst in drie jaar waren we van plan nog eens voor langere tijd op vakantie te gaan. Omdat een rooster van een paar verschillende oppassers op afstand – wat we altijd deden toen Mike nog leefde, zie punt 5 – geen optie meer is sinds Choco de vorige keer twee weken lang onder ons bed is blijven zitten, kozen we ervoor iemand te zoeken die in ons huis wilde bivakkeren om de moeilijk te hanteren poes houvast te geven. We wisten dat het niet zaligmakend zou zijn, want Choco raakt van elke kuch uit evenwicht, dus iemand met een vreemde stem, vreemde geuren, vreemde gewoonten en een vreemd bioritme zou ze hoe dan ook als een niet te bevatten inbreuk op haar leven en haar huis ervaren, maar we hoopten dat als ze maar elke dag op ongeveer de normale tijdstippen eten zou krijgen, ze toch een beetje minder verknipt uit de vakantie zou komen dan met eender welke andere oplossing.

Zodoende vertrokken we begin juni met een gerust hart richting Zuid-Frankrijk. Die drie weken werden onverhoopt ruim één week, en toen we thuiskwamen, lag er een briefje van de poezenoppas. Dat ze het fijn had gehad, dat ze hoopte dat wij gauw over onze shit heen waren, dat we een leuk huis hadden met fijne spulletjes en een leuke tuin, maar dat we wel behept waren met een asociale kat. Navraag leerde dat de poezenoppas acht dagen lang vooral om de hoek verdwijnende staarten had gezien. Niettemin had Choco elke dag stiekem gegeten, ze was kerngezond, en hoewel de week van angst uit haar ogen gulpte – er was een vreemde vrouw in mijn huis! – had ze ons vrij snel vergeven.

Over één ding was ik opgetogen die eerste week dat we terug waren: toen Wannes en ik met onze tassen binnenkwamen, hadden we ook een staart om de hoek zien verdwijnen, precies zoals de poezenoppas beschreef. Die staart verdween om de hoek van de kelderdeur en toen ik mijn eerste stappen in de kamer zette en door de tuindeur naar buiten keek, zag ik Choco onder het terras van de buurman kruipen. Kortom: Choco ging nu ook door het luikje naar buiten. Pure winst! Want hoewel het jammer is dat we een asociale poes hebben – ze had in het luikje immers een bondgenoot gevonden tégen de poezenoppas – ben ik het punt van huilen om gemorste melk al enige tijd voorbij. Deze kat dwingt je nu eenmaal tot het tellen der zegeningen en dit was er een. Eind goed al goed!

Onze tweede poging tot vakantie duurde onverhoopt maar drie dagen en drie dagen alleen is Choco wel gewend door onze weekendjes in Amsterdam. Omdat die drie dagen een week hadden moeten zijn, en omdat die trip nogal onverwacht was, hadden we een oppasser op afstand ingeschakeld die haar kwam voeren. En ook deze keer wisten we dat ze zou flippen omdat we haar ijzeren ritme zo rauwelings overhoop gooiden, maar we gingen ervan uit dat ze ons ook dit keer snel zou vergeven. Toen we thuiskwamen, vonden we één plasje onder mijn bureau, maar verder had ze gegeten, was ze gezond, en omdat het slechts drie dagen waren geweest, was het akkefietje spoedig bijgelegd. Het was zomer en in de weken die volgden, stonden de deuren en ramen vaak open, dus de Kwestie Luikje raakte wat op de achtergrond en zo vertrokken we – ons van geen kwaad bewust – op vakantiepoging 3.

(lees verder onder de foto)

choco_luikje_2

3. Nee

Toen we na een week binnenkwamen rook het op zijn zachtst gezegd onfris. We speurden naar de bron en stuitten algauw op een rond matje van een meter doorsnede onder mijn bureau dat bezaaid was met drollen en loodzwaar bleek van de kattenpis. Het voordeel: ze had zich beperkt tot die ene cirkel, dus het was opgelost met het matje in een zak doen en de zak dichtknopen. Het nadeel: als Choco bij mooi weer binnen zeikt en dat niet in de kattenbak doet, dan wil ze kennelijk niet meer door het luikje, dan is er dus shit going on in haar hoofd, en dan ligt er gegarandeerd weer een project in het vooruitzicht.

Het een déjà vu noemen zou een understatement zijn, ze wil immers niet alleen niet meer door het luikje, ze heeft ook de kattenbak uit haar leven verbannen. Die fuck-up hadden we alweer een tijdje niet gehad. Zolang het zomer was en de deur met enige regelmaat openstond was dat te doen, maar nu het kouder wordt en ik uiteraard weiger ten behoeve van mijn geschifte poes te verkleumen, is er sprake van conflicterende belangen waarbij wij per definitie aan het kortste eind trekken, want madame gaat niet zelf de magic circle van drollen en pis in een vuilniszak doen en assepoesgewijs de vloer boenen.

Er staat binnenkort een drienachtentrip op het programma, de kattenbak is sinds juni niet gebruikt en tijdens de dagen dat we weg zijn, zal ze op geen andere manier naar buiten kunnen dan langs het luikje. We hebben punt 10 uit Waarom Choco niet door het luikje gaat (1) alweer meer dan eens overtreden, dus het enige wat ons rest is bang afwachten en instemmend knikken bij die belegen grap van ‘een hond heeft een baas en een kat heeft personeel’.

Om antwoord te geven op de vraag of Choco na anderhalf jaar al door het luikje gaat: heb je even?

Stel nou dat dit het is?

Al jaren probeer ik een beter mens te worden. Ik worstel me door de gevolgen van mijn karakter, ik ploeter door de omstandigheden en ik eindig altijd in een hopeloos soort perfectionisme dat geen enkele inspanning op waarde zal schatten.
• Ik mag niet piekeren, maar o wee als ik dommer ben dan zou hoeven.
• Ik mag niet kluizenaren, maar hoe stupide is het wel niet om overprikkeld te raken?
• Ik mag niet leven om te werken, maar djiezus, I need more money!
• Ik mag niet te zwaar tillen aan details, maar als ik al die kleinigheden nou verdomme eindelijk eens op orde zou hebben …
• Ik mag mijzelf en mijn lichaam niet verwaarlozen, maar ik zou nu ook eindelijk wel eens door mogen hebben dat de boog niet altijd gespannen kan zijn.
• Ik accepteer geen pathetiek, maar binnenvetten is al helemaal geen optie.
• Ik moet echt eens mijn kansen grijpen, maar dat mag er zeker niet toe leiden dat ik ontevreden ben als ik misgrijp. Want ik weet heus wel dat dat by far het domste is dat je kunt doen, ontevreden zijn.

Ziehier een greep uit de tabbladen die de afgelopen 40 jaar 24/7 openstonden. Vanaf mijn kleutertijd ben ik dag in dag uit aan het afvinken: is er evenwicht? Balans? Nuance? Klopt het nog? Doe ik het goed? En nee, het klopte nooit en ik deed het nooit goed. Elke keer als ik een tabblad weg klikte, serveerde mijn hoofd mij als een ware pornoboer een veelvoud aan nieuwe evenwichtsoefeningen, en telkens als ik besloot dat alles perceptie was, begon mijn scherm zich opnieuw met browservensters te vullen. Want als alles perceptie is, hoe ongelooflijk stom is het dan wel niet om jezelf zo te benarren? Zo stom dat dat besef steevast weer leidde tot alle hens aan dek en we gaan nog niet naar huis, nog lange niet.

Twee weken geleden wurmden de tranen zich maar weer eens een weg naar buiten. Ik staarde door het keukenraam naar mijn prachtige tuin en besefte dat ook deze rouwsluier weer zorgvuldig door mijzelf was geknoopt en gedrapeerd. Zonder mij was dit prima gras, zonder mij waren dit puike zonnebloemen, zonder mij zou dit alles een heel aardig landschapje zijn. Maar dankzij mij was het een decor in een loodzwaar toneelstuk.

Ik dreigde als altijd de weg van zelfverwijt en ambitie in te slaan. Dit kon immers beter. En als er iets beter kon, dan was er werk aan de winkel. Maar zodra ik de bekende weg insloeg, realiseerde ik me dat het zinloos was. Het was niet voor niets de bekende weg. Deze route zou mij een dikkere rouwsluier opleveren, een zwaarder gemoed en misschien wel het belangrijkste: bij het eindpunt lag geen oplossing in het verschiet.

Volgens mij zat ik heel klassiek met mijn kin in mijn hand zieligjes naar buiten te staren, toen er een tabblad openging met de vraag: stel nou dat dit altijd zo blijft? Ik sla de bekende weg in, knoop een rouwsluier, ik leg die over de omstandigheden en alles wordt troebel, dag in dag uit, steeds opnieuw. Uiteraard kwamen alle reflexen en drogredenen als de wiedeweerga opborrelen: dat accepteren zou een gebrek aan ambitie zijn – iedereen kan die dingen die ik wil, dus waarom ik niet? – er is geen enkele reden waarom ik mijn wensen niet zou kunnen vervullen, dus opgeven is geen optie. Kortom: het reservoir vulde zich alweer met to-dolijsten, opgeheven vingertjes en een algeheel gevoel van reddeloosheid.

Tot het tot me doordrong dat als dat de nieuwe werkelijkheid was – dat dit het is, dat alles altijd zo blijft – het er niet meer toedeed wat ik ervan vond. Dan was het vooral zaak te dealen met een werkelijkheid waar je toch niet zoveel aan verandert. Nee, er is geen balans. Ja, ik ben zo nu en dan vreselijk dom. Nee, ik ben niet in staat niet te piekeren. Ja, de boog is vaker gespannen dan me lief is. Nee, ik zorg niet altijd goed voor mezelf. Ja, ik ben geneigd tot een irrationeel soort ontevredenheid. Nee, dit gaat nooit veranderen. Ja, dit blijft altijd zo.

Ik schrok van de gedachte, maar het leek me ineens ook zó plausibel. Wie dacht ik wel niet dat ik was? Een perfect iemand? Mijn hemel, zo naïef was ik toch niet? Ik was een hopeloos geval, tot huilens aan toe, zo bleek steeds maar weer. De kans dat ik op korte termijn handenwrijvend van tevredenheid aan diezelfde tafel door datzelfde raam zou kijken, was gering, dat kon ik na 40 jaar wel concluderen. Waarom nam ik dat niet gewoon voor lief? Ik ben doorgaans best goed in dingen voor lief nemen. De veranderlijkheid van het weer, een trein die niet rijdt, een tegenvallend boekjaar: ik incasseer wel. Waarom zou mijn eeuwige teleurstelling in een andere categorie vallen dan shit happens?

[insert zelfhulpboekstrijkorkest] Nou, en dat was dus een hele opluchting. Want als ik altijd mijn teleurstellende zelf zou blijven, zou dat veel gepieker schelen. Dan hoefde ik niet langer mijn hele wezen in gedachten te verbeteren.

De rouwsluier trok op, alsof er een raam was opengezet na het douchen. Ik stelde me voor hoe ik alle dingen zou doen die ik mezelf nu steeds maar weer verweet, maar dan zonder schuldgevoel, zonder de wens om het anders te doen. Ik zag voor me hoe ik door mijn huis en door mijn leven zou wandelen. Hoe leeg het in mijn hoofd zou worden als alles niet steeds voor verbetering vatbaar was. En hoeveel tijd ik zou overhouden als ik niet meer in cirkeltjes van zelfverwijt en verbeterdrift hoefde rond te draaien.

Ik wantrouwde de opluchting nog een beetje, ik ben wel vaker gestuit op de oplossing to end all oplossingen, maar omdat ik twee weken later nog steeds verkeer in een algehele staat van ‘mij maken ze de pis niet lauw’, durf ik van een kantelpunt te spreken. Het is allemaal kut en het zal allemaal kut blijven. En dat is een hele opluchting.

Niet langer door halfgesloten wimpers

burenMijn buren zijn altijd slechts een verhaal geweest. Een constructie van piepjes, klopjes, bonkjes, stemmen en geluiden. Die verhalen kwamen uit mijn hoofd. Ik plakte de piepjes, klopjes en bonkjes aan de dingen die ik van ze wist. Het tijdstip waarop ze thuiskwamen, opstonden, naar bed gingen, of ruzie maakten. Het klingelende geluid van flessen in hun boodschappentassen, of de flarden van gesprekken die ik opving door open ramen, dunne muren en nauwelijks geïsoleerde vloeren. Van hun achternaam, haardracht en stemgeluid boetseerde ik een personage dat door hun huis wandelde en dat verantwoordelijk was voor de piepjes, klopjes en bonkjes die ik hoorde. Zo borduurde ik levenslopen die Wannes soms voorzichtig ‘ongefundeerd’ durft te noemen.

Nog nooit had ik buren met wie ik wijn dronk, terwijl dat een hoop trammelant had kunnen voorkomen. Hoe zou het met de pitbullburen (1, 2, 3) zijn gegaan als ik in een vroeg stadium het glas met ze had geheven? En hoeveel godverdoemmes zou de buurvrouw achter de muur van het koertje van ons vorige huis ons uiteindelijk toegesist hebben als we eens met haar hadden geklonken? Maar het kwam er nooit van, en tegen de tijd dat het ervan had kunnen komen, was ik meestal alweer verhuisd. Zo bleven mijn buren slechts verhalen.

In dit huis had ik me voorgenomen om eens even fiks te ‘bonden’. Elke keer als ik iemand zag die in ons rijtje woont, klampte ik hem of haar aan, zette ik mijn allerbeminnelijkste glimlach op en sloeg ik een babbeltje. En zo bemachtigde ik steeds meer flarden die ik kon vastschroeven aan de stemmen en de piepjes. De klopjes en bonkjes kregen meer reliëf, en als Wannes mijn verhaal weer eens als ongefundeerd afdeed, pareerde ik dat met de getuigenissen uit de gesprekjes op straat.

Onlangs stak mijn rechterbuurman zijn hoofd over de schutting met de vraag of we zin hadden om te komen eten. Van deze buurman had een vriendin ooit beweerd dat ze er verkering mee had gehad en daarmee was het verhaal flink aangezwengeld. Maar bij nader inzien had ze zich vergist, waardoor de piepjes, klopjes en bonkjes ineens vooral een buurman vormden ‘die het nooit met An had gedaan’. Uiteraard zei ik gretig ja op zijn aanbod, tegen al mijn sociale fobietjes in.

Die zaterdag keken we uit over de de buurt vanaf een paar meter verderop. We monsterden onze tuin uit ander perspectief, we dronken wijn met de buurman, zijn vriendin en twee kennissen, aten quiches en voerden de gesprekken die je voert met mensen die je niet kent. Het was oké, het was geruststellend en het was vertrouwenwekkend. Dit was geen buurman die opzettelijk zijn sleutel zou vergeten (1), dit was geen Paul (1), dit waren geen buren zoals die van Pruts (1), het leek er niet op dat deze buurman ons dit zou flikken en bovenal: er viel met deze mensen te praten.

Thuisgekomen was ik opgelucht. Ik ben slecht in small talk, niet voor niets kwam ik nooit veel verder dan stoepgesprekjes, en een glas wijn zou ik eigenlijk al een hele overwinning hebben gevonden. Nu had ik een lange avond aan teambuilding gedaan en het leek erop dat het werkte. Zeker na dit voorjaar, waarin de geestelijke eierdozen niet aan te slepen waren, was het gevoel dat ik met deze mensen dingen zou kunnen oplossen als het nodig was een niet te onderschatten kalmeringsmiddel.

Tot ik de maandag erna aan het werk ging en de dagelijkse piepjes, klopjes en bonkjes hoorde passeren. Waar die eerst leidden tot een verhaal dat zich door halfgesloten wimpers opdrong, leek het nu alsof de rechtermuur in de huiskamer was weggehaald. Ik zag de buurman redderen in zijn keuken, ik zag hem zitten aan zijn bureau. Het lichtplan, de materialen, de inrichting, de kleurstelling: het stond allemaal zo helder op mijn netvlies dat het onmogelijk was om de buurman terug te brengen tot een verhaal. De buurman was ineens iemand van vlees en bloed, in een écht huis, die op vijftig centimeter afstand dingen stond te doen die bonkten. En, ja jezus, dat was dus niet de bedoeling.

Smaakgroef

Pas toen ik klaar was met knutselen realiseerde ik me dat mijn site er nu eigenlijk net zo uitziet als omstreeks 2005. Het deed me denken aan een conclusie die ik onlangs trok over mensen en mode. De meeste mensen blijven op een bepaald moment in hun leven in een modegroef hangen. Zo denk ik dat mijn beste vriend Dwarzand ergens in 1988 in het spiegelpaleis van zijn eigen smaak is terechtgekomen: de kleren die hij nu draagt lijken verdacht veel op de kleren die hij toen droeg. Mijn vader, een trage, is ook ergens begin jaren tachtig in zijn modegroef gevallen, en ikzelf ben rond 1996 kleren gaan kopen die zich in weinig onderscheiden van wat ik nu aantrek. Ik denk dat Wannes nog maar een jaar of negen geleden op zijn smaak-kopstation terechtkwam, net iets later dan mijn weblog.

Hoe dan ook: de site is een beetje vernieuwd. Ik heb de schrijfcoach aan maartjeluif.com toegevoegd, omdat het twee gescheiden werelden waren: ik als schrijver en ik als schrijfcoach. Dat leek me ineens heel onlogisch.

Mochten jullie foutjes tegenkomen, please, trek me even aan mijn mouw in de reacties. En voor het overige: in welk jaar viel u in uw modesmaakgroef? En welke gevolgen heeft dat voor hoe u zich nu kleedt?

Groentjes

Er belde een jongen aan. Hij was van Natuurpunt en ze deden een onderzoek naar de eikelmuis die hier in de buurt was gesignaleerd. Of ik misschien onlangs een eikelmuis had gezien. Hij hield een a4’tje voor me met een foto van het beest. Het was een grote muis met een dikke staart. Een mooie muis. Een muis die ik graag had gezien. Er zitten muizen in onze tuin, maar die laten zich niet bestuderen. Nou, zei ik, ik zag wel een grote muis laatst, die ging hop, hop, hop door het hoge gras. Ik realiseerde me dat het wat sullig klonk, maar de jongen sloeg aan. Hoe zag hij eruit?
Ja, uh, dat weet ik niet hoor, zei ik, Hij ging gewoon van poing poing poing door het gras. Maar hij was groot en had wel een flinke staart. Ik was me ervan bewust dat dit een kinderachtige poging was mijn verhaal relevant te maken en schaamde me, maar de jongen pakte een pen. Van poing poing poing en een dikke staart waren kennelijk genoeg om mij serieus te nemen. Hoe laat zag u de muis? Was het in de voormiddag? De namiddag? ’s Avonds? Was de muis alleen? Weet u echt niet meer hoe groot de muis was? Welke kleur had de muis? Ik moest hem teleurstellen. Het gras was hoog en ik herinnerde me alleen dat ik had geroepen: kijk, een muis! Dat is wat ik doe, zo ga ik om met dieren. Ik signaleer ze, laat wat geluk in me opborrelen en ga dan verder met waar ik mee bezig was. De jongen stopte zijn pen weer weg en knikte vriendelijk: onze onderzoeker komt misschien later nog bij u langs, als hij nog vragen voor u heeft. Maar de deurbel bleef stil, de onderzoeker had geen vragen meer.

Er belde een man aan van de gemeente. U had een nestkastje besteld? Ik moest even nadenken. Had ik een nestkastje besteld? Ja, ik geloof het wel. Ik had iets gezien van gratis nestkastjes voor gierzwaluwen en aangezien ik geen gelegenheid onbenut zal laten dieren aan mijn omgeving toe te voegen waar ik niet voor hoef te zorgen, had ik mijn adres ingevuld en het formulier verzonden. Ziet u wel eens gierzwaluwen hier? vroeg de man. Uh, nou, nee, vooral boerenzwaluwen, zei ik. Heeft u al ooit een gierzwaluw gezien hier? Ik tuurde naar de hemel voor mijn geestesoog. Nee, zei ik, ik geloof het niet, alleen die grote. De gemeentewerker stak een verhaal af over de gierzwaluw, bebouwing, dakgoten en richeltjes, en dat ze hier in de buurt inderdaad zelden werden gesignaleerd omdat het zo landelijk was, en dat het dan misschien niet zo zinnig was om hier een nestkastje op te hangen. Nee, zei ik, dat is inderdaad niet zo nuttig. Maar als ik er ooit een zag, mocht ik contact opnemen. Toen ik de deur dichtdeed had ik het gevoel dat hij dat laatste had gezegd om de pijn voor mij te verzachten, maar ik schaamde me alleen maar meer, want we wisten allebei dat ik hier nooit een gierzwaluw zou zien.

We zaten op het bankje in de tuin en tuurden in de schemering naar de kleur die uit de bomen verdween. Waarom zien we nooit egeltjes? vroeg ik. We zien hier alles, en er schijnen talloze verdwaalde, dorstige egels in Vlaanderen rond te banjeren, maar wij zien nooit een egel. Misschien is het gaas van het hek te nauw. Laten we aan de onderkant een gat maken, dan kunnen ze erdoor. Oké, zei Wannes. En we tuurden verder. Een half uurtje later, ik moest even iemand bellen, sjorde Wannes aan mijn arm. Je moet ophangen, zei hij. Gauw. Nu. Ik ga ophangen, doei, zei ik tegen degene die ik aan de telefoon had, en ik ging op een drafje achter Wannes aan, door het natte gras. Hij scheen met de zaklamp en ja hoor, er zat een egel. Een grote egel, een mooie egel. Zijn ene poot stak achter hem uit. Kijk, zijn poot, zei Wannes. Het zag er zielig uit, dat pootje. Zou hij gewond zijn? vroeg ik. Geen idee, zei Wannes. We keken een tijdje en overlegden: wat moet je doen met zo’n egel? Laten we googelen, zei ik. We gingen weer naar binnen, googelden, lazen iets over gewonde egels naar de dierenopvang brengen en over te weinig drinkplaatsen. Snel vulden we een schoteltje water en stiefelden terug door het natte gras. De egel was weg. We beschenen het hele grasveld, maar nergens was een egel. Hij was niet gewond, zei ik, hij stond gewoon een perfecte freeze. Ja, zei Wannes. Teleurgesteld gingen we naar binnen.

Leren stoppen

Doorgaan zou gemakkelijker geweest zijn. Zoals ik bij Lost deed. Er klopte al seizoenen niks meer van – the hatch, de ijsbeer, de Dharma Initiative, alles was zijn logische einde al lang voorbijgegleden – maar ik keek door tot en met seizoen 6. Dat was niet alleen omdat ik te lui was om de knoop door te hakken, het was ook omdat ik het niet voor mogelijk hield dat de makers hun product zo zouden verkwanselen. Ik kende de deceptie toen alleen nog maar van 24, maar ik had dat altijd verklaard door die 24 afleveringen per seizoen. Dat waren er gewoon te veel. Lost werd mijn tweede deceptie.

In de jaren die volgden, bewaakte ik mijn tijd. Voelde ik de deceptie komen, dan kwam de stop-optie in beeld. Nu wil het noodlot dat ik getrouwd ben met een omnivoor met een grenzeloze liefde voor film en beeldverhalen in álle vormen, ook de slechte. Stoppen is derhalve niet alleen grenzen stellen aan de absorptie van flauwekul door mijn brein, maar het is ook een streep door gedeeld tijdverdrijf. Wannes had nog best verder gewild toen het zuidelijke accent van Sookie voor mij niet langer opwoog tegen de esoterische onzin die we op ons bordje kregen in True Blood, hij kon nog meer superpowers verdragen toen ik besloot dat mijn suspension of disbelief op sterven na dood was en ik het volgende seizoen van Hero’s liet voor wat het was. Hij vond de karakters in de Tudors ook wat vlak, maar hij had nog niet overwogen te stoppen op het moment dat ik er genoeg van had, en na vijf seizoenen Homeland begreep hij mijn weerzin tegen die eeuwige herhaling heel goed, maar hij had nog best even verder gekund.

Mede daarom ben ik zo blij als ik een serie begin waarvan ik het gevoel heb dat we gedurende langere tijd dezelfde kijkbehoefte hebben. En mede daarom ben ik zo teleurgesteld als blijkt dat het verkwanselen van een product door de makers helemaal niet zo zeldzaam is als ik dacht. Begin dit jaar besloot ik dat ik seizoen 4 van House of Cards niet hoefde te zien. Die twaalf uur van mijn leven waren me liever dan de voorspelbare beelden die ik na die langelange twaalf uur aan de verzameling in mijn hoofd toe zou kunnen voegen. Hetzelfde gold voor Fargo en Les Revenants: mooie verhalen die één seizoen prima werkten, maar die hun tijdrovendheid niet langer goedmaakten.

Eergisteren besloot ik dat het genoeg was met Game of Thrones seizoen 6. Na drie afleveringen zei ik tegen Wannes: ik ben van géén van deze verhaallijnen nog benieuwd hoe het afloopt, ik weet inmiddels absoluut niet meer wie er dood is, hoe lang al en waarom ook alweer precies, en ik erger me zó aan de dialogen dat ik de vormgeving – het enige aan de serie dat voortdurend van topkwaliteit is – niet eens meer zie. Bovendien heeft Tyrion nog niet een goede grap gemaakt.

En zo kwam het dat Wannes zaterdagavond twee afleveringen zonder mij keek, waarmee mijn keuze onverbiddelijk werd. Doorgaan zou gemakkelijker geweest zijn, maar stoppen is iets dat ik moet leren. Er zullen alleen maar meer series komen die de vraag opwerpen: is dit acht, tien, twaalf of – godbetert – meer uur van mijn leven waard?

Volgend jaar ga ik voor het eerst in mijn leven echt gedisciplineerd zijn. Na een leuk eerste seizoen van Stranger Things zal ik het tweede niet eens beginnen. Ik heb ervan genoten, zeer zeker, al was het maar omdat de storyboards van jarentachtigfilms in dikke neuronen zijn uitgehouwen in mijn beeldtaalarchief waardoor ik van bijna elk shot kon zeggen in welke film het voorkomt. Maar dat is één keer leuk. Nog een seizoen iconische bmx-kaders herkennen of dikkejongetjesrollen duiden zou een herhaling van zetten zijn, en dan is zo’n Alieneske-verhaallijn gewoon niet genoeg om mij op de knieën te dwingen.

Het is een beetje als een reis naar Griekenland niet boeken en dan zeggen dat je 600 euro hebt verdiend, maar toch: ik heb in twee dagen achttien uur aan mijn leven toegevoegd en ik ben er erg mee in mijn nopjes.